Ρολογιά ή Πασιφλόρα: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Ρολογιά ή Πασιφλόρα

Passiflora incarnata-Passion flower (λουλούδι του πάθους)

Το όμορφο αυτό αναρριχόμενο είναι θάμνος αρκετά διαδομένος και ακούεται και με το όνομα πασιφλόρα και τσερφελίκι. Είναι πολύ λίγα τα αναρριχώμενα, όπως τα ρολόγια, που χρησιμοποιούνται για στόλισμα των τοίχων των σπιτιών, των παραθυριών, των μπαλκονιών, δωμάτων, αυλότοιχων, συριματοπλεγμάτων, σκιάδων και λοιπών, ακόμη και των εσωτερικών των θερμοκηπίων.

Τα ρολόγια αγαπούν χώματα μαλακά, αφράτα και ελαφρά, χωρίς όμως να δείχνουν αποστροφή και προς άλλα χώματα. Ευδοκιμούν επίσης σε μίγμα από χώμα κοινό με λίγο ρεικόχωμα και άμμο. Δεν παρουσιάζεται όμως ανάγκη το χώμα αυτό νάνε πολύ πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία, γιατί σε τέτοια περίπτωση το φυτό αναπτύσσει υπερβολικό φύλλωμα και έτσι αδικιέται η άνθηση του. Πάντως για να πετυχαίνει η καλλιέργειά του, πρέπει να φυτεύεται σε κήπους ή σε μεγάλες γάστρες και να ποτίζεται άφθονα, όταν αναπτύσσεται. Επίσης πρέπει ν’ αποφεύγουμε την διασταύρωση βλαστών αναμεταξύ των και να αφαιρούμε τους αδύνατους για να δυναμώσουν οι άλλοι.
Όταν τελειώσει η άνθηση μπορούμε να κόψουμε τους ατροφικούς βλαστούς για να ισορροπήσουμε τη βλάστηση.

Πολλαπλασιασμός: Γίνεται με μοσχεύματα, καταβολάδες και σπορά

Με μοσχεύματα πολλαπλασιάζουμε την άνοιξη, με βλαστούς μάκρους 15 εκατοστών, που φέρουν στο κάτω μέρος ένα κόμπο. Κάθε ένα βλαστό τοποθετούμε μέσα σε γάστρα με χώμα ελαφρό.
Τις γάστρες τις τοποθετούμε σε μέρος ζεστό, για να διευκολυνθεί το ρίζωμα, αν και είναι εύκολο. Όταν ριζώσει το φυτό, τότε φέρνουμε τις γάστρες στο καθαρό ,αέρα, όπου σκληραίνεται το στέλεχος. Όταν προχωρήσει λίγο η βλάστηση μεταφυτεύουμε σε γλάστρες πιο μεγάλες και κατά τον Μάιο, φυτεύουμε στην οριστική τους θέση σε αποστάσεις 70 εκατοστών, αν τα φυτά θα φυτευτούν το ένα κοντά στο άλλο, εκτός αν θέλουμε να καλλιεργήσουμε μέσα σε γάστρες οι οποίες όμως νάνε μεγάλες. Ο εμβολιασμός γίνεται για πολλαπλασιασμό των ποικιλιών.

Τις καταβολάδες επιχειρούμε από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο.

Η σπορά γίνεται τον Φεβρουάριο – Μάρτιο μέσα σε πήλινα δοχεία και τα τοποθετούμε μέσα σε ζεστή αέρα. Όταν ριζώσουν, τα χωρίζουμε με τοποθέτησα σε κάθε γάστρα ενός φυτού και ακολουθούμε τις ίδιες καλλιεργητικές φροντίδες.

Από τις πολλές ποικιλίες που υπάρχουν περισσότερο καλλιεργείται το γαλάζιο. Είναι από τα πιο εύρωστα είδη και κατάγεται από την Βραζιλία και το Περού.Ανακαλύφθηκε το 1699.

Προτιμά να το βλέπει ο ήλιος, είναι «αναρριχώμενο και πολύχρονο. Τα άνθη του έχουν κάποιο λεπτό άρωμα και ανθίζουν πολύ διάστημα. Τα λουλούδια του είναι άφθονα μεν, αλλά μιας ημέρας. Ανθίζει από Ιούλιο έως τον Οκτώβριο. Φθάνει σε 6 – 8 μέτρα σε ύψος και αντέχει στο κρύο. Πιθανόν να ξεραθούν οι βλαστοί του, άλλα αυτό και πάλι ξαναβλαστάνει την άνοιξη.

Πασιφλώρα : Το αγχολυτικό της φύσης!

Η λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Passiflora incarnate (Παθανθή η σαρκόχρους). Την συναντούμε και με το όνομα Παθανθές ή Ρολογιά. Είναι μία αναρριχώμενη πολυετής πόα με ξυλώδες στέλεχος. Είναι ιθαγενές του νότου των ΗΠΑ. Τα φύλλα της διαιρούνται σε τρεις λοβούς, εφοδιασμένα στην κορυφή με νεκταρογόνους αδένες. Το καλοκαίρι βγαίνουν τα κυανο-άσπρα άνθη της τα οποία είναι πανέμορφα με πέντε πέταλα, ακολουθούμενα από τους καρπούς που έχουν κίτρινο χρώμα και φτάνουν περίπου τα 5 εκατοστά. Ο καρπός έχει σχήμα ωοειδές και είναι φαγώσιμος. Οι τροπικοί καρποί της Πασσιφλόρας διατηρούνται καλά γιατί είναι πλούσιοι σε φλαβονοειδή και έχουν διουρητικές και τονωτικές ιδιότητες. Κατά κύριο λόγο για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα ξηρά φύλλα του βοτάνου. Πρόκειται για ένα φανταστικό φυτό, με εξωτική προέλευση και μεγάλη δόση μυθολογίας γύρω από το όνομα του. Χρησιμοποιήθηκε στην παραδοσιακή ιατρική πολλών λαών για την αντιμετώπιση του άγχους και της αϋπνίας, αλλά και λόγω των ναρκωτικών του ιδιοτήτων.
Στον ελληνικό χώρο θα τη συναντήσετε με το όνομα «ρολόι» ή «ρολογιά», λόγω της μορφολογίας του άνθους, αλλά και ως «παθανθές», ονομασία που προέρχεται από το Θείο Πάθος.

Ιστορία και προέλευση
Η πασιφλόρα προέρχεται από τα τροπικά δάση της κεντρικής και Νοτίου Αμερικής. Στην προ-Κολομβιανή εποχή οι ιθαγενείς χρησιμοποιούσαν τη πασιφλόρα για τροφή, καθώς επίσης για τις θεραπευτικές και ηρεμιστικές της ιδιότητες. Αργότερα οι Ευρωπαίοι έμαθαν να φτιάχνουν αφέψημα από τα φύλλα του φυτού και το έπιναν σε περιπτώσεις ανησυχίας. Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα οι βοτανολόγοι βοήθησαν στην εξάπλωση του φυτού σε όλη την υφήλιο. Ωστόσο υπάρχουν μόνο λίγα είδη από όλη την οικογένεια που μπορούν να ευδοκιμήσουν σε πιο εύκρατα κλίματα, όπως στη περιοχή της Μεσογείου και τη νοτιοανατολική Ασία. Οι Ισπανοί ιεραπόστολοι που έφτασαν στη περιοχή με τα εξερευνητικά – κατακτητικά ταξίδια ονόμασαν το φυτό «Flos Passionis», το θεώρησαν δώρο από το Θεό και το εξέλαβαν ως συμβολισμό του Θείου Πάθους με τον εξής τρόπο: Τα τρία στίγματα του άνθους αντιπροσωπεύουν τους ήλους, οι 5 ανθήρες τις πληγές στο σώμα του Χριστού και τα 10 σέπαλα υποδεικνύουν τους 10 Απόστολους, εξαιρώντας τον Πέτρο και τον Ιούδα Ισκαριώτη. Σε άλλες βιβλιογραφίες, όπου γίνεται αναφορά σε κάποια αρχαιότερα υβρίδια Passiflora, τα λογχοειδή φύλλα συμβολίζουν τις λόγχες που τρύπησαν τον Ιησού, ενώ οι έλικες του φυτού συμβολίζουν τα μαστίγια με τα οποία βασανίστηκε ή τα σχοινιά με τα οποία Τον δέσανε πάνω στο Σταυρό του μαρτυρίου. Η ονομασία αυτή τελικά παρέμεινε αναλλοίωτη και το συντροφεύει ως τις μέρες μας.

Πληροφορίες για το φυτό
Η πασιφλόρα, passiflora ή passion flower στην αγγλική γλώσσα και «λουλούδι του πάθους» στα ελληνικά, ανήκει στην οικογένεια των Passifloraceae, η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 600 είδη φυτών. Επιστημονικά το είδος ονομάζεται Passiflora incarnata. Είναι πολυετής, ξυλώδης, αναρριχητική πόα με πλατιά φύλλα και μεγάλα, πανέμορφα, αρωματικά και ποικίλου σχήματος άνθη σε αποχρώσεις του λευκού, του πορφυρού και του μωβ. Ο καρπός του φυτού είναι βρώσιμος, το γνωστό σε όλους μας passion fruit ή φρούτο του πάθους, έχει ωοειδές σχήμα και παρουσιάζει μεγάλη ομοιότητα εσωτερικά με το ρόδι. Είναι ένα από τα πιο περιζήτητα εξωτικά φρούτα σε όλο τον κόσμο και χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική και ζαχαροπλαστική.
Στην Ελλάδα και Κύπρο βρίσκουμε τα βασικά είδη Passiflora caerulea, Passiflora incarnata και Passiflora quadrangularis, όπου τα άνθη φέρουν άσπρο και μωβ χρωματισμό. Τα μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται είναι κυρίως τα φύλλα, έπεται ο μίσχος και τα άνθη, ενώ αντίθετα η ρίζα δε παρουσιάζει κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη βοτανική θεραπευτική.

Σύσταση
Είναι ένα βότανο με πικρή και δροσιστική γεύση που παρουσιάζει αγχολυτικές ιδιότητες, καταπραΰνει τον πόνο, τους σπασμούς και ρίχνει την αρτηριακή πίεση. Η πασιφλόρα περιέχει δεκάδες χημικά συστατικά μεταξύ των οποίων καροτενοειδή, φλαβονοειδή (C-γλυκοζίτες της απιγενίνης και της λουτεολίνης, βιτεξίνη, ισοβιτεξίνη κτλ.) και μερικά άλλα όπως μαλτόλη, χρυσίνη, γυνοκαρδίνη, ίχνη από αλκαλοειδή του ινδολίου (νευροτοξίνη που ανευρίσκεται στην ηρωΐνη, κοκαΐνη, στρυχνίνη, καφεΐνη και άλλες παρόμοιες ουσίες), καθώς και μερικές αρωματικές ύλες. Δεν έχει εξακριβωθεί επίσημα ποιό είναι το κύριο δραστικό συστατικό της πασιφλόρας. Η αγχολυτική της δράση αποδίδεται περισσότερο στα φλαβονοειδή που περιέχει.

Θεραπευτικές ιδιότητες
Χρησιμοποιείται κυρίως εσωτερικά για να ανακουφίσει από ήπια συμπτώματα του ψυχικού stress, νευρικές διαταραχές, διαταραχές ύπνου και αϋπνία, ευερεθιστότητα και σε μερικές περιπτώσεις τη νευραλγία. Έχει επίσης αναφερθεί πως μπορεί να βοηθήσει στη προσπάθεια απεξάρτησης κάποιου από ηρεμιστικά και υπνωτικά φάρμακα, όπως το Stedon και το Valium. Συνήθως χρησιμοποιείται το αφέψημα του βοτάνου για να προαχθεί ο ύπνος και η ποιότητα του, καθώς και για τη καταπολέμηση των γαστρεντερικών ενοχλημάτων στα παιδιά. Τέλος φημολογείται πως έχει αφροδισιακές ιδιότητες και ήπια υπακτική δράση.
Στην ομοιοπαθητική το βάμμα της πασιφλόρας χρησιμοποιείται για ηρεμιστικούς σκοπούς και για τη προαγωγή του ύπνου. Η φαρμακολογική της επίδραση προσομοιάζει με αυτή της ινδικής κάνναβης όταν καπνίζεται. Πιο αναλυτικά:
Αϋπνία: Η πασιφλόρα είναι γνωστή για την ευεργετική της επίδραση σε περιπτώσεις αϋπνίας. Δε παρουσιάζει ναρκωτική επίδραση στον οργανισμό. Στις περιπτώσεις αϋπνίας συνδυάζεται καλά με τη Βαλεριάνα, και το Λυκίσκο.
Άγχος: Ενώ οι μεγάλες δόσεις πασιφλόρας έχουν υπναγωγές επιδράσεις, οι μικρότερες δόσεις βοηθούν στη καταπολέμηση του άγχους. Πολλά είδη του φυτού περιέχουν χρυσίνη, ένα φλαβονοειδές που μειώνει το αίσθημα του άγχους χωρίς τις παρενέργειες των αγχολυτικών φαρμάκων, όπως οι βενζοδιαζεπίνες. Η πασιφλόρα ενεργεί προσκολλώντας στους υποδοχείς του γ-αμινοβουτυρικού οξέος (GABA) και αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα του, με τον ίδιο δηλαδή τρόπο που δρουν οι βενζοδιαζεπίνες. Το GABA είναι ένα μη βασικό αμινοξύ που ενεργεί σαν «φρένο» για τον εγκέφαλο και βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας του, όταν αυτός είναι σε κατάσταση διέγερσης και stress.
Σπασμοί και επιληπτικές κρίσεις: Η πασιφλόρα έχει αντισπασμωδικές και αντιεπιληπτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται στη θεραπεία παθήσεων όπως τη νόσο του Parkinson, την επιληψία και το άσθμα. Μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2007 στο περιοδικό «BMC Complementary and Alternative Medicine» (τεύχος Αυγούστου) έδειξε πως το εκχύλισμα πασιφλόρας καθυστέρησε την έναρξη των επιληπτικών συμπτωμάτων σε ζώα και ακόμη μείωσε τη χρονική διάρκεια των κρίσεων. Ο μηχανισμός δράσης της πασιφλόρας είναι παρόμοιος με αυτόν της διαζεπάμης (stedon). Επίσης η πασιφλόρα μπλοκάρει τη δράση της γλουταμάτης, ενός πολύ βασικού νευροδιαβιβαστή με διεγερτικό ρόλο που παίζει πρωταρχικό ρόλο στην έναρξη και εξάπλωση των σπασμών.

Χρυσίνη•Η σχέση της με τη φλεγμονή και τον καρκίνο

Η χρυσίνη φαίνεται να έχει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Η γενικευμένη φλεγμονή είναι γνωστή αιτία πολλών χρόνιων παθήσεων. Μία έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2005 στο περιοδικό «FEBS Letters» έδειξε πως η χρυσίνη, όπως και πολλά μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), μειώνει τη δράση του ενζύμου COX-2 (Prostaglandin-endoperoxide synthase 2) το οποίο ενεργοποιεί το μηχανισμό της φλεγμονής και του πόνου. Η χρυσίνη δεν έχει γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η ίδια έρευνα αποκάλυψε πως η ιντερλευκίνη-6 (IL-6) είναι η πρωτεΐνη που καθορίζει τη μετάβαση από την οξεία στη χρόνια φλεγμονή και είναι παράλληλα υπεύθυνη για την αντιφλεγμονώδη δράση της χρυσίνης. Υψηλά επίπεδα της IL-6 έχουν ανιχνευθεί σε ασθενείς που νοσούν από καλπάζουσες μορφές καρκίνου. Μια μελέτη του 2008, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ένωσης Νοσηλευτών Αναισθησιολογικού Τομέα (AANA Journal) έδειξε πως η χρυσίνη στη πασιφλόρα απελευθερώνει τα αμυντικά κύτταρα του οργανισμού έναντι στα καρκινικά και έχει τη δυνατότητα να μειώσει τους μεταστατικούς όγκους, ιδιαίτερα στο προστατικό καρκίνο.
Η πασιφλόρα είναι το φυσικό πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του άγχους και της αϋπνίας. Σύμφωνα με τον οργανισμό European Medicines Agency (ΕΜΑ) συνίσταται η λήψη 0,5-2 gr της φυτικής ουσίας σε σκόνη, 1-4 φορές ημερησίως, και 0,5-8 gr φυτικής ουσίας με τη μορφή αφεψήματος. Η προτεινόμενη δοσολογία του βάμματος πασιφλόρας ανέρχεται από 0,5 εώς 4 ml, σε 3 ή 4 μοιρασμένες ημερήσιες δόσεις. Αν μετά από 15-30 ημέρες χρήσης δεν παρατηρήσετε σημεία βελτίωσης θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό για να σας καθοδηγήσει σε μια πιο συμβατική φαρμακευτική κατεύθυνση.
Για να φτιάξουμε ένα «Lexotanil τσάι » μπορούμε να συνδυάσουμε πασιφλόρα, βαλεριάνα, μελισσόχορτο και σπαθόχορτο στο ίδιο μίγμα βοτάνων. Χρησιμοποιήστε 1-2 κουταλάκια του γλυκού ανά κούπα βραστού νερού. Καταναλώστε το κατά προτίμηση πριν τη νυκτερινή κατάκλιση.

Προφυλάξεις χρήσης
Η χρήση της πασιφλόρας δε συνοδεύεται από σημαντικές παρενέργειες. Το βάμμα πασιφλόρας ενδέχεται να προκαλέσει σε μερικούς ανθρώπους ναυτία. Αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, αν λαμβάνετε αντικαταθλιπτική, αντιπηκτική ή άλλη φαρμακευτική αγωγή ή αν πάσχετε από κάποια χρόνια νόσο συμβουλευτείτε τον ιατρό σας πριν προχωρήσετε στη χρήση του βοτάνου.

Πηγές :
Κώστα Μαζαίου «100 βότανα 2000 θεραπείες»
Σάκης Κουβάτσος άρθρο στα χανιώτικα νέα
http://oliviart-gr.blogspot.gr/
http://en.wikipedia.org/wiki/Passiflora_edulis
http://el.wikipedia.org/wiki/Φρούτο_τ
http://www.biomedcentral.com/1472-6882/7/26

Φωτογραφία του χρήστη Novomed.
Φωτογραφία του χρήστη Novomed.
Φωτογραφία του χρήστη Novomed.
Advertisements

Βαλεριάνα: Tο ηρεµιστικό της φύσης

Βαλεριάνα: Tο ηρεµιστικό της φύσης

Βαλεριάνα: Tο ηρεµιστικό της φύσης

Πρώτη καταχώρηση: Σάββατο, 5 Μαΐου 2012, 19:51
Η βαλεριάνα είναι από τα πιο δραστικά βότανα, καθώς καταπραΰνει το νευρικό σύστηµα χάρη στις αγχολυτικές της ιδιότητες, χαρίζοντάς µας την πολυπόθητη ηρεµία.

Ανθίζει από το καλοκαίρι µέχρι το φθινόπωρο κυρίως σε µέρη µε υγρά και ψυχρά κλίµατα. Μπορείτε να τη βρείτε σε αγρούς αλλά και να την καλλιεργήσετε µόνοι σας στον κήπο ή σε µια γλάστρα στο µπαλκόνι σας. Μαζέψτε τις ρίζες της το φθινόπωρο και φροντίστε να τις αποξηράνετε µακριά από το φως ή αναζητήστε τις σε βοτανοπωλεία και φαρµακεία.

Η βαλεριάνα χρησιμοποιείται κυρίως για ηρεµιστικούς και κατευναστικούς σκοπούς, καθώς πρόκειται για ένα βότανο µε αγχολυτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες που θεωρείται ότι καταπραΰνει το νευρικό σύστηµα σε περιπτώσεις νευρώσεων, κατάθλιψης, εξάψεων και υπερέντασης. Θεωρείται επίσης χρήσιµη σε περιπτώσεις αρθρίτιδας, νευραλγίας, κολίτιδας, υπέρτασης, κολικών του εντέρου, ρευματικών πόνων και δυσμηνόρροιας αλλά και σε κράµπες, ημικρανία, αϋπνία, πονόδοντο και νευρικό άσθµα.

Αν έχετε πονοκέφαλο και θέλετε να απαλλαγείτε από αυτόν, τότε πιείτε ένα αφέψημα βαλεριάνας βράζοντας απλώς 10 γραµµάρια φύλλα ή ρίζα βαλεριάνας σε ένα λίτρο νερό. Για να καταπολεμήσετε την αϋπνία, αφήστε για 45 λεπτά µία χούφτα φύλλα βαλεριάνας σε δύο κούπες βραστό νερό, σκεπάζοντας καλά το σκεύος για να µην κρυώσει το αφέψημα. Πίνετε 3-4 φορές την ηµέρα καθώς και 30-45 λεπτά πριν από τον ύπνο.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι οι μεγάλες δόσεις βαλεριάνας προκαλούν κακοδιαθεσία. Η χρήση της πρέπει να γίνεται για µία εβδομάδα µόνο, µε διάλειµµα στη συνέχεια δύο-τριών εβδομάδων. Στο διάστηµα της «αποχής» επιτρέπεται η χαλάρωση στο µπάνιο µε αφρόλουτρο µε 5-10 σταγόνες αιθέριο έλαιο βαλεριάνας στο νερό.

Στη Γαλλία η βαλεριάνα αποκαλείται και «γατοβότανο» από τη συνήθεια που έχουν οι γάτες να τρώνε φύλλα βαλεριάνας, όταν αντιμετωπίζουν στομαχικές διαταραχές

ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ: Το φαρμακευτικό φυτό άρνικα και οι θεραπευτικές της ιδιότητες

Το φαρμακευτικό φυτό άρνικα και οι θεραπευτικές της ιδιότητες

arnica montana….
Doronicum montanum

η άρνικα είναι ένα πανέμορφο βότανο με ένα πανέμορφο σαν μαργαρίτα λουλούδι…
σαν ενδημικό φυτό της Ευρώπης φύεται στα ορεινά και αλπικά λιβάδια της σε όξινα κυρίως εδάφη…
την συναντάμε
στην νότια Πορτογαλία και
στην νοτιοδυτική Γαλλία…
στην Ισπανία…..
και από εκεί στα νότια της σκανδιναβικής χερσονήσου και στα Καρπάθια αλλά  δεν την συναντάμε στην βαλκανική και την ιταλική χερσόνησο ούτε στα βρετανικά νησιά….
μερικά είδη της τα συναντούμε και στις εύκρατες περιοχές της βορειοδυτικής Αμερικής….
η άρνικα είναι ένα γένος που απαριθμεί περίπου τριάντα ποώδη πολυετή είδη που ανήκουν στην οικογένεια του ηλίανθου -asteraceae-……

και λέγεται ότι το όνομά της προέρχεται από την ελληνική λέξη «αρνάκι» λόγω των μαλακών και χνουδωτών λουλουδιών και φύλλων  της….

ο δε Διοσκουρίδης την ανέφερε ως το «άλκιμο βότανο» πληροφορία την οποία συναντάμε στα γραφτά κείμενα του Ιταλού γιατρού και βοτανολόγου Pierandrea Mattioli……
η άρνικα συνολικά είναι σπάνιο είδος αλλά κατά τόπους μπορεί να την βρούμε να γεμίζει λιβάδια…..

με τα καταπράσινα….
οδοντωτά και ελαφρώς χνουδωτά φύλλα της και τα πανέμορφα πορτοκαλοκίτρινα λουλούδια της που κιτρινίζουν τα λιβάδια και τους χερσότοπους όλον τον Ιούνιο και τον Αύγουστο που είναι και η εποχή της ανθοφορίας της…..
λόγω της σπανιότητάς της η άρνικα σε πολλά μέρη είναι προστατευόμενο φυτικό είδος και καλλιεργείται ειδικά για φαρμακευτικές χρήσεις….
π.χ στην Γερμανία η συλλογή της ελέγχεται αυστηρά και απαιτείται ειδική άδεια ενώ απαγορεύεται η συλλογή της για εμπορικούς σκοπούς…
στην Ελβετία θεωρείται είδος που κινδυνεύει και η συλλογή της με σκοπό το κέρδος απαιτεί ειδική άδεια….
στην Ουγγαρία θεωρείται ότι είναι είδος που απειλείται με εξαφάνιση και είναι από τα πολύ λίγα είδη που απαγορεύεται η συλλογή του….
η άρνικα λοιπόν χρησιμοποιείται εδώ και εκατοντάδες χρόνια…

στην Αρχαία Ελλάδα έχουμε αναφορές και στον Διοσκουρίδη και στον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο…..

για τους Ευρωπαίους και τους ιθαγενείς της Αμερικής ήταν η πρώτη θεραπεία
για τους πόνους των μυών…..
για τους μώλωπες…..
τις εξαρθρώσεις…
τις φλεγμονές…..
τους τραυματισμούς…..
σήμερα δεν είναι λίγοι αυτοί οι οποίοι έχουν πάντα μαζί τους μια αλοιφή άρνικας
για μελανιές…
για μικροτραυματισμούς…
διαστρέμματα…
και συνήθης πόνους ….
και δεν είναι λίγοι αυτοί που πίστευαν -όπως  Johann Wolfgang von Goethe -και πιστεύουν…..
ότι μέσα στην άρνικα βρίσκεται συμπυκνωμένη ενέργεια και ότι έχει την δύναμη να αναζωογονήσει το νευρικό σύστημα,το οποίο είναι τόσο δύσκολο να θεραπευτεί…..
ο παραδοσιακός τρόπος χρήσης της άρνικας είναι οι εξωτερικές επαλείψεις…
ποτέ δεν χρησιμοποιούμε την άρνικα σε πληγές και ποτέ εσωτερικά…
η άρνικα χρησιμοποιείται με διάφορους τρόπους και για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων…
τα μέρη της που χρησιμοποιούμε είναι όλο το φυτό κατά την ανθοφορία του….

και ποιος είναι ο τρόπος της λειτουργίας της;
απλά…..
ενεργοποιεί τους θεραπευτικούς μηχανισμούς του οργανισμού μας…..
οι ιδιότητές της είναι:
αντιαρθριτικές…..
αντιρρευματικές….
αντισηπτικές……
απολυμαντικές….
αντιμικροβιακές….
τοπικές αντιερεθιστικές…..
αντιφλεγμονώδεις……
και που οφείλονται οι αξιοσημείωτες και θαυμάσιες αυτές θεραπευτικές  ιδιότητες της άρνικας;
μα στα ποικίλα συστατικά της….
τα οποία είναι:
Αμίνες : βηταΐνη,χολίνη,τριμεθυλαμίνη……
Υδατάνθρακες :Mucilage,πολυσακχαρίτες συμπεριλαμβανομένης της ινουλίνης
Κουμαρίνες : Scopoletin,umbelliferone
Τα φλαβονοειδή : Betuletol,eupafolin, flavonol,γλυκουρονίδια,kaempferol,luteolin,quercetin,spinacetin tricin
Τριτερπενοειδή : σεσκιτερπένια,arnifolin,helenalin
Πτητικά έλαια : Thymol
Άλλα συστατικά : Arnicin,καφεϊκό οξύ,καροτενοειδή,φυτοστερόλες,ρητίνη,τανίνη

 

την άρνικα χρησιμοποιούμε για την θεραπεία:
της οστεοαρθρίτιδας….
των νευραλγιών….
των αιματωμάτων….
των διαστρεμμάτων- στραμπουλίγματα-….
των εξαρθρώσεων….
των μωλώπων….
των οιδημάτων λόγω θλάσης….
των ρευματοειδών πόνων των αρθρώσεων και των μυών….
η άμεση ανακούφιση των πόνων της πλάτης και των ώμων με άρνικα είναι θεαματική….
της ακαμψίας των αρθρώσεων…..
της νευρωτικής αλωπεκίας…..
της φλεβίτιδας…..
ακόμα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την άρνικα για….
την μείωση του μετεγχειρητικού οιδήματος και του πόνου….
για τις χιονίστρες….
για τα τσιμπήματα των εντόμων….
για την δοθιήνωση…. 
ή…..
σαν θερμαντικό μασάζ πριν από κάθε άθληση αλλά και σαν χαλαρωτικό μασάζ μετά από την άθληση….
μετά από μια κουραστική μέρα….
μετά από μια επίπονη εργασία….
το χαλαρωτικό αυτό μασάζ με λάδι άρνικας θα βοηθήσει τους μύες να χαλαρώσουν και να ξεκουραστούν ενώ παράλληλα θα μας προστατεύσει από επίπονα πιασίματα…..
και….
μερικοί ενδεικτικοί τρόποι χρήσης…..

κάνοντας επάλειψη με λάδι ή αλοιφή άρνικας σε σημείο που έχουμε χτυπήσει το δέρμα δεν σπάει και ανακουφίζεται αμέσως….
κάνοντας μασάζ με λάδι άρνικας σε μυϊκούς πόνους και σε ρευματικούς πόνους έχουμε άμεση ανακούφιση…..

χρησιμοποιώντας κομπρέσες εμποτισμένες με λοσιόν άρνικας ή με έγχυμα άρνικας βοηθάμε να μειωθούν άμεσα οι φλεγμονές…..

οι μελανιές και οι μώλωπες….

προφυλάξεις:
η άρνικα είναι γενικά ασφαλής όταν την χρησιμοποιούμε τοπικά εξωτερικά….
ωστόσο όπως και τα περισσότερα βότανα έτσι και την άρνικα πρέπει να την χρησιμοποιούμε με σύνεση….
ποτέ παρατεταμένη και ανεξέλεγκτη χρήση…
ειδικά την άρνικα δεν την χρησιμοποιούμε ποτέ εσωτερικά…..
δεν την χρησιμοποιούμε σε πληγές….
σε σπασμένο δέρμα…..
δεν την χρησιμοποιούμε αν είμαστε αλλεργικοί…..
……………………………
αυτά τα λίγα για ένα φυτό γεμάτο ευαισθησία….
δύναμη και ενέργεια άγνωστο στον περισσότερο κόσμο και το ίδιο και οι θεραπευτικές του ιδιότητες…

Ταραξάκο, ένα παρεξηγημένο υπέρ βότανο! | HMT

image001 copy
Ταραξάκο, ένα παρεξηγημένο υπέρ βότανο!

Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία, το Ταραξάκο (Taraxacum officinale) χρησιμοποιείται για ένα μεγάλο φάσμα προβλημάτων υγείας, καθώς φαίνεται να έχει πραγματικά θαυμαστές ιδιότητες. Μία από τις σημαντικές ωφέλειες που του αποδίδονται, είναι η δυνατότητα που παρουσιάζει στο τομέα της αποτοξίνωσης του οργανισμού. Το Ταραξάκο φαίνεται πως καθαρίζει αποτελεσματικά το αίμα και τους ιστούς από τις βλαβερές τοξίνες που συγκεντρώνονται στο σώμα – ιδιότητα πολύ σημαντική στις περιπτώσεις δερματοπαθειών. Το βότανο είναι διουρητικό και καθαρίζει το ουροποιητικό σύστημα, σε αντίθεση όμως με άλλα διουρητικά βότανα δεν αποστερεί τον οργανισμό από το κάλιο – η μεγάλη ποσότητα κάλιου που περιέχει αναπληρώνει τις απώλειες του οργανισμού. Υποστηρίζεται πως το Ταραξάκο υποβοηθά την αύξηση της ροής της χολής και διεγείρει τόσο το συκώτι όσο και τη χοληδόχο (ιδιότητα που πολλοί υποστηρίζουν πως οφείλεται στην ουσία Ταραξίνη που περιέχει). Το βότανο φαίνεται να έχει ισχυρή αντιβακτηριδιακή δράση και σύμφωνα με Κινέζους βοτανοθεραπευτές ενδέχεται να είναι αποτελεσματικό ακόμη και σε πολύ “ισχυρά” βακτήρια (περιπτώσεις πνευμονιών, διφθερίτιδας, σταφυλόκοκκου κτλ.). Υπάρχουν αναφορές πως η κατανάλωση Ταραξάκο μειώνει τη χοληστερίνη, βελτιώνει τη λειτουργία των αδένων, συμβάλει στη διατήρηση του κανονικού βάρους του σώματος και έχει θετική επίδραση σε όλες τις παθήσεις του συκωτιού. Το Ταραξάκο φέρεται να είναι ένα από τα καλύτερα βότανα για τη τόνωση, αποτοξίνωση και ρύθμιση των λειτουργιών του ανθρώπινου οργανισμού.
Screen Shot 2014-01-23 at 10.51.59 AM

Το Ταράξακο (Taraxacum officinale- Ταράξακο το φαρμακευτικό), γνωστό στην Ελλάδα ως άγριο ραδίκι, πικραλίδα ή αγριομάρουλο κ.α είναι το γνωστό ραδίκι του βουνού. Η καταγωγή της λέξης είναι ελληνική και σημαίνει, αυτό που θεραπεύει τις ταραχές. Ας δούμε όμως σε τι μας βοηθά αυτό το ταπεινό βότανο!
• Το τελειότερο διουρητικό! Κι αυτό γιατί, περιέχει το μέταλλο Κάλιο. Ως γνωστόν, τα άλλα διουρητικά, αποβάλλουν το Κάλιο από τον οργανισμό στερώντας από το σώμα μας το πολύτιμο αυτό μέταλλο. Το ταραξάκο όχι μόνο δε στερεί Κάλιο από τον οργανισμό, αλλά δίνει κι επιπλέον καθώς το ταραξάκο, θεωρείτε μια από τις καλύτερες φυσικές πηγές Καλίου, το οποίο μάλιστα και συντηρείτε σε πολύ υψηλά επίπεδα.

  • • μειώνει το ουρικό οξύ….
  • • Καταπολεμά τη κατακράτηση υγρών στο προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.
  • • Καταπολεμά την υπέρταση
  • • Καταπολεμά το σκορβούτο
  • • Τονώνει ευχάριστα τον οργανισμό
  • • Καταπολεμά τις φλεγμονές ειδικά για παθήσεις του στήθους….
  • • αντιβηχικό….
  • • μειώνει τη χοληστερίνη
  • • μειώνει τα τριγλυκερίδια
  • • Εκπληκτικά αποτελεσματικό ανακουφιστικό και τονωτικό του στομάχου
  • • Έχει αποτοξινωτική δράση και δυναμώνει το σώμα.
  • • Αντιμετωπίζει τις εξάψεις της εμμηνόπαυσης
  • • Βοηθάει στην αποτοξίνωση και λειτουργία του ήπατος
  • • Αποτοξινώνει συκώτι και χοληδόχο κύστη
  • • Είναι λιποδυαλιτικό
  • • Φέρνει σε ισορροπία τη χολή
  • • λιπαίνει τον εντερικό σωλήνα
  • • Αντιμετωπίζει τη χολολιθίαση
  • • καθαρίζει το αίμα
  • • διεγείρει τη λειτουργία των νεφρών
  • • βοηθάει στον έλεγχο του σακχάρου στα άτομα με διαβήτη
  • • Από τους ερευνητές, κρίνεται απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία της σπλήνας. Απομακρύνει τις τοξίνες που συσσωρεύονται στη σπλήνα.
  • • Αποτρέπει από τα αδενικά οιδήματα καθώς ρυθμίζει τους αδένες και στηρίζει τη σωστή τους λειτουργία
  • • είναι αντιρρευματικό
  • • άριστο θεραπευτικό της αρθρίτιδας
  • • Αντιμετωπίζει τις χρόνιες ρευματοπάθειες
  • • ενισχύει την πρόσληψη ασβεστίου
  • • αντιμετωπίζει το έκζεμα
  • • Αντιμετωπίζει εντυπωσιακά τις χρόνιες δερματίτιδες
  • • Αντιμετωπίζει την ακμή
  • • Αντιμετωπίζει τη φαγούρα
  • • Αντιμετωπίζει τον ιό του έρπητα
  • • Ενισχύει τη πέψη των τροφών
  • • Αντιμετωπίζει τη παχυσαρκία
  • • Αντιμετωπίζει τη δυσκοιλιότητα
  • • Καταπολεμά την αϋπνία
  • • Ενισχύει την καθαρότητα και τη λειτουργικότητα του νου.

Screen Shot 2014-01-23 at 10.51.48 AM
Παρασκευάζουμε με όλα τα μέρη του φυτού -αποξηραμένα ή μη -αφεψήματα ή εγχύματα για το έγχυμα: μία κουταλιά της σούπας αποξηραμένα φύλλα ή και άνθη του βοτάνου για ένα μεγάλο φλιτζάνι βραστό νερό… μπορούμε να πίνουμε ένα φλιτζάνι πριν το φαγητό μας ή πριν τον βραδινό ύπνο
Άριστο σαν αναψυκτικό το καλοκαίρι με την προσθήκη λεμονιού
Αφέψημα: 2-3 μικρές κουταλιές από ρίζα ταραξάκο σε ένα φλιτζάνι νερό, το σιγοβράζουμε για 10-15 λεπτά και πίνουμε 3 φορές τη μέρα ή κάθε βράδυ πριν τον ύπνο.
***Το Βάμμα Ταραξακο (Taraxacum officinale) περιέχει τα ίδια ενεργά συστατικά με το αποξηραμένο βότανο Ταραξακο.

Cichorium intybus Πικροράδικο Κιχώριο | ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Cichorium intybus Πικροράδικο Κιχώριο

Ιουλίου 16, 2013 από ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Cichorium intybus αρχαια Θουρια Κόλυμπος 10 Ιούνη 2013

Το Cichorium intybus είναι ένα πολυετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας που μπορει να φθάσει  1,5 m ύψος.  Αντέχει στον πάγο. Ανθίζει  από τον Ιούνιο – Οκτώβριο, και οι σπόροι ωριμάζουν από τον Οκτ- Νοεμ. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από τις μέλισσες, με τη δική του γύρη. Το φυτό είναι αυτογονιμοποιούμενο. Πρέπει να σημειωθεί ότι έλκη τα άγρια φυτοφάγα ζώα.  Κατάλληλο για:  φωτεινά (αμμώδη), μεσαία (αργιλώδη) και βαριά (άργιλος) εδάφη  στραγγιζόμενα  καλά. Αναπτύσσεται σε μέτρια όξινα ή βασικά εδάφη αλλά δεν μπορει να αναπτυχθεί στη σκιά. Προτιμά υγρό χώμα.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα  τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα . Είναι μάλλον πικρά, ειδικά όταν τα φυτά βρίσκονται στο στάδιο της ανθοφορίας. Τα φύλλα συχνά ξεπικρίζονται  αποκλείοντας το φως από το φυτό καλύπτοντας αυτό για λίγο καιρό με ένα κάδο ή κάτι παρόμοιο. Έτσι  μειώνεται η  πικρίλα αλλά υπάρχει επίσης μια αντίστοιχη απώλεια των βιταμινών και ανόργανων αλάτων. Τα ξεπικρισμένα  φύλλα χρησιμοποιούνται συχνά σε σαλάτες χειμώνα (που είναι γνωστά ως Chicons) και μαγειρεύονται επίσης. Τα  φύλλα είναι πολύ λιγότερο πικρά το χειμώνα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς ξέπικρισμα σε σαλάτες. Τα λουλούδια τρώγονται ωμά στις σαλάτες. Πρόκειται για μια ελκυστική προσθήκη στο μπολ της σαλάτας λίγο  πικρή . Οι ρίζες τρώγονται μαγειρεμένες με διάφορες συνταγές. Οι  βραστές τρυφερές ρίζες αποτελούν ένα πολύ εύγευστο κηπευτικό.

Cichorium intybus αρχαια Θουρια Κόλυμπος 2013

Η ρίζα είναι ιδανική τροφή για διαβητικούς, λόγω της περιεκτικότητας σεινουλίνη. Ινουλίνη είναι ένα άμυλο που δεν μπορεί να αφομοιωθεί από τον άνθρωπο, τείνει να περάσει κατευθείαν μέσα από το πεπτικό σύστημα και είναι επομένως χρήσιμη για έναν διαβητικό. Ακόμη  η ινουλίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν  γλυκαντική ουσία κατάλληλη για διαβητικούς. Τέλος συντελεί στην απορρόφηση του ασβεστίου, του μαγνησίου και του σιδήρου, ενώ βοηθά και στην ανάπτυξη φυσικών βακτηρίων του εντέρου , βελτιώνοντας κατά αυτόν τον τρόπο τη λειτουργία του.

Η ρίζα του φυτού είναι  απαλλαγμένη από επιβλαβή συστατικά  και είναι ουσιαστικά ένα πυκνός συνδυασμός τριών σακχάρων (πεντόζη, λεβουλόζη και δεξτρόζη), μαζί με taraxarcin που είναι ιδιαίτερα σημαντικό ως πηγή λεβουλόζης .Οι ρίζες του φυτού χρησιμοποιούνται ως καρυκεύματα σε σούπες, σάλτσες και  ζωμούς, και προσδίδουν  ένα πλούσιο βαθύ χρώμα . Η ψημένη ρίζα χρησιμοποιείται ως ένας χωρίς καφεΐνη καφές ή ως υποκατάστατο νόθευσης. Οι τρυφερές ρίζες έχουν μια ελαφρώς πικρή γεύση καραμέλας, όταν ψήνονται ενώ ρίζες άνω των 2 ετών είναι πολύ πιο πικρές.

Grieve. A Modern Herbal

Mabey. R. Food for Free

Launert. E. Edible and Medicinal Plants

Plants For A Future

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Το φυτό έχει μια μακρά ιστορία θεραπευτικών χρήσεων και έχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία για τις τονωτικές του ιδιότητες πάνω στο ήπαρ και το πεπτικό σύστημα.. Η ρίζα και τα φύλλα του είναι ορεκτικά, χολαγωγά, καθαριστικά, πεπτικά, διουρητικά, υπογλυκαιμικά, καθαρτικά και τονωτικά . Οι ρίζες είναι πιο ενεργές ιατρικά. Ένα αφέψημα της ρίζας έχει αποδειχθεί ότι είναι επωφελές στην αγωγή του ίκτερου, της διόγκωσης του ήπατος, της ουρικής αρθρίτιδας και τους ρευματισμούς. Ένα αφέψημα του προσφάτως συγκομίζομενου φυτού χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της πέτρας στα νεφρά. Οι ρίζες μπορούν να χρησιμοποιηθούν φρέσκες ή αποξηραμένες και είναι καλύτερο να συγκομίζονται το φθινόπωρο . Τα φύλλα συλλέγονται όταν το φυτό είναι σε ανθοφορία και μπορούν να ξηραίνονται για χρήση αργότερα. Τα εκχυλίσματα ρίζας προκαλούν βραδύτερους και ασθενέστερους καρδιακούς παλμούς. Το λάτεξ στους μίσχους εφαρμόζεται σε κονδυλώματα, προκειμένου να τα καταστρέψει .

Στην Ινδία το φυτό χρησιμοποιείται συστηματικά για την θεραπεία του διαβήτη . Αυτό έγινε αφορμή να γίνουν συστηματικά πειράματα από το National University of Singapore τα οποία τεκμηρίωσαν τις σχετικές ιδιότητες του φυτού στη μείωση των τιμών του σακχάρου.

Το 2004 από τέσσερεις Σέρβους ερευνητές αποδείχθηκε η έντονη αντιβακτηριακήδράση του φυτού.

Καθαρισμός ήπατος: Μετά από συνεργασία δύο Πανεπιστημίων (Ινδίας και Σαουδικής Αραβίας) αποδείχθηκεη η αντιηπατοτοξική δράση του φυτού στο πλαίσιο καθαρισμού του σικωτιού από τοξικές ουσίες.

Καρδιολογικά: Σε σχετική έρευνα της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών πιστοποιήθηκε μία καινούργια κουμαρίνη στα φύλλα του φυτού. Οι κουμαρίνες είναι φυσικά φυτικά συστατικά που  έχουν ισχυρές αντιπηκτικές ιδιότητες οπότε διευκολύνουν την κυκλοφορία του αίματος και αποτρέπουν τις θρομβώσεις.

Ελονοσία: Οι λαογραφικές διηγήσεις στο Αφγανιστάν ότι θεράπευαν την ελονοσία πριν το πόλεμο με χρήση υδατικών εκχυλισμάτων της ρίζας του φυτού Cichorium intybus οδήγησαν 3  πανεπιστήμια  της Αμερικής σε σχετική έρευνα.  Οι μελέτες διαπίστωσαν την ύπαρξη λακτονών στην ρίζα οι οποίες είναι έντονα ανθελονοσιακές.

Αντιοξειδωτικές ιδιότητες:  Σε σχετική έρευνα του Πανεπιστημίου της Πάβιας στην Ιταλία τεκμηριώθηκαν οι αντιοξειδωτικές και προοξειδωτικές ιδιότητες των υδατοδιαλυτών ουσιών του φυτού.

Antihepatotoxic Research Laboratory, New Delhi , India

University, Riyadh, Saudi Arabia

Department of  Medicine, National University of Singapore

Antibacterial activity of Cichorium intybus

Institute of Pharmacology, Polish Academy of Sciences, Poland

Department of Pharmacy, Massachusetts General Hospital, Boston, USA

University of PAVIA, Via Taramelli  Pavia, Italy

Chevallier. A. The Encyclopedia of Medicinal Plants

Foster. S. & Duke. J. A. A Field Guide to Medicinal Plants

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Οι ρίζες έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή βιομάζας για βιομηχανική χρήση επειδή είναι  πλούσια σε ινουλίνη (άμυλο)  η οποία μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε αλκοόλη. Ακόμη μία μπλε χρωστική ουσία έχει ληφθεί από τα φύλλα που χρησιμοποιείται στον χρωματισμό εδώδιμων προϊόντων. Τα λουλούδια αποτελούν ένα εναλλακτικό συστατικό της «QR» που είναι φυτικό λίπασμα και ενεργοποιητής (είναι ένα αποξηραμένο και κονιοποιημένο μίγμα από διάφορα βότανα που μπορούν να προστεθούν σε ένα σωρό λιπάσματος, προκειμένου να επιταχυνθεί η βακτηριακή δραστηριότητα και επομένως να μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται για να κάνει το κομπόστ).

ΜΕΛΕΤΩ: Βότανα: ΜΟΛΟΧΑ

Βότανα: ΜΟΛΟΧΑ

Μολόχα (αγριμολόχα, μαλάχη, μουλούχα, αμπελόχα, αμολοχάκι, μάλβα). Malva silvestris
Ένα βότανο με ιδιότητες αιμολυτικές, αντιβηχικές, αντιφλεγμονώδη, αποχρεμπτικη, στυπτική και επουλωτική δράση.
Χρήση: ένα κουταλάκι από το βότανο σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό, αφημένο για 10 λεπτά καλά σκεπασμένο, για να μας προσφέρει όλες τις δραστικές του ουσίες με τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.
Για εξωτερική χρήση, οι αντιφλεγμονώδεις, μαλακτικές αλλά και στυπτικές ιδιότητες, την κάνουν ιδιαίτερα δημοφιλή σε περιπτώσειςουλίτιδας, ερεθισμού του δέρματος , αλλά και για ανακούφιση από τις ενοχλητικέςαιμορροΐδες. Σε μορφή κομπρέσσας από χλιαρό έγχυμα, έχει καταπληκτικά αποτελέσματα στην ξηρότητα των δακρυϊκών πόρων. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχει αναφερθεί ότι 2-3 φλιτζάνια μολόχα την ημέρα, μαζί με κομπρέσες από στραγγισμένα ζεστά φύλλα και άνθη στο στήθος το βράδυ, έχουν πολύ καλά αποτελέσματα στο εμφύσημα ή σε περιπτώσεις δύσπνοιας.    Τέλος, τα λουτρά μολόχας βοηθούν να ανακουφιστούν τα πρησμένα πόδια ειδικά μετά από κάταγμα, μαλακώνει τους κάλους των ποδιών. Πιστεύεται ότι θεραπεύει την επιληψία και ότι ο χυμός της θεραπεύει από τα τσιμπήματα της μέλισσας, της σφήκας η της τσουκνίδας.
Χρησιμοποιείται ακόμα σε περιπτώσεις: εντερικών προβλημάτων, κολικών, γαστρίτιδας, κυστίτιδας, διάρροιας, καταρροής, πνευμονίας, βραχνάδας, οξείας δυσεντερίας, κατακράτησης ούρων, αιματουρίας, φλεγμονών της ουροδόχου κύστης, προβλημάτων των νεφρών.
Ο Πυθαγόρας και οι μαθητές του είχαν προσέξει ότι το χόρτο αυτό υποβοηθούσε την σκέψη, γιατί ήταν ελαφρό στην πέψη κι άφηνε ελεύθερο το πνεύμα.
Ο Ιπποκράτης παρασκεύαζε α) ένα κατάπλασμα με κρασί και μολόχα  για να αντιμετωπίσει τα οιδήματα και τις φλεγμονές… β) τη συνιστούσε σαν αφέψημα εναντίον διαφόρων γυναικολογικών προβλημάτων… γ) παρασκεύαζε με αυτή κολπικά υπόθετα τα οποία χρησιμοποιούσε για να διευκολύνει τους τοκετούς και να μετριάσει τους πόνους…
Ο Δίφιλος ο Σίφνιος έγραψε ότι βοηθά σε περιπτώσεις ερεθισμού των νεφρών και τηςκύστης, ότι είναι “εύχυμη, μαλακτική της τραχείας αρτηρίας και αποχωρίζει και απεκκρίνει τα εις επιφάνεια οξέα”και την χρησιμοποιεί ως αποχρεμπτικό και καθαρτικό φάρμακο. Από τα άνθη της παρασκευάζονταν αφέψημα εναντίον παθήσεων του πεπτικού και του ουροποιητικού συστήματος.
Η σοφή λαϊκή ιατρική θεωρεί τη μολόχα ως ένα από τα αποτελεσματικότερα φαρμακευτικά βότανα εναντίον της δυσκοιλιότητας.
Αν πονούσε σε κάποιον ο λαιμός έβραζαν μολόχα, έριχναν μέσα μια κουταλιά μέλι και του έδιναν να πιει και να κάνει γαργάρες.
Ο καρπός της μολόχας  είναι μεριστόκαρπος που το λένε «ψωμάκι», επειδή μοιάζει με σπιτίσιο ψωμί…παλιά τα μικρά παιδιά τον μάζευαν και τον έτρωγαν..
Τη μολόχα καλλιεργούσαν ως βρώσιμο λαχανικό για τις εξαιρετικές γαστρονομικές και θεραπευτικές ιδιότητές της οι Ρωμαίοι και οι Βυζαντινοί. Έχει αναφερθεί σε φαρμακοποιίες του 18ου και 19ου αιώνα συνδυασμοί του συγκεκριμένου βότανο, με αλθαία, περδικάκι, βαρβάσκο. Στη Κρήτη τα βλαστάρια μαγειρεύονται γιαχνί με κατσίκι, σαλιγκάρια. Στο Ρέθυμνο, στην Κύπρο και Ρόδο τα τρυφερά φύλλα γίνονται ντολμάδες, στην Τήνο τηγανίζοται με αυγά. Στην αρχαία Ελλάδα καλλιεργούσαν την μολόχα μαζί με άλλα λαχανικά και βότανα στους κήπους τους, έλεγαν ότι σταματούσε την πείνα και τη δίψα.
ο δε  Πλίνιος έλεγε ότι αν τρώμε μια χούφτα μολόχα τη μέρα δεν θα μας βρει καμία αρρώστια…
ο Καρλομάγνος είχε διατάξει να καλλιεργείται μολόχα σ’ όλους τους αυτοκρατορικούς κήπους…
Οι Φελάχοι, που τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας ζούσαν με χόρτα, έφτιαχναν ένα νόστιμο φαγητό από τις ρίζες της μολόχας τις οποίες αφού τις έβραζαν μετά τις τηγάνιζαν με κρεμμύδια….
Σε πολλά  χωριά της Γαλλίας έχουν την συνήθεια να προσθέτουν στις  πατάτες τους τις τρυφερές κορφές και τα φύλλα της μολόχας γιατί πιστεύουν πως διευκολύνει τη λειτουργία των νεφρών…

Πηγές: http://botanologia.blogspot.com, http://www.kallivokas.gr

*Τα φύλλα τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα. Έχουν μια ήπια ευχάριστη γεύση και είναι ωραία σε σούπες όπου δρουν ως πηκτική ουσία. Τα νεαρά φύλλα κάνουν επίσης ένα καλό υποκατάστατο του μαρουλιού στη σαλάτα. Οι χλωροί σπόροι τρώγονται ωμοί. Τα λουλούδια τρώγονται ωμά και μπορούν να προστεθούν σε σαλάτες ή να χρησιμοποιηθούν ως γαρνιτούρα. Έχουν μια ευχάριστη ήπια γεύση, με παρόμοια υφή με τα φύλλα και αποτελούν μια ευχάριστη και όμορφη προσθήκη στο μπολ της σαλάτας . Τα φύλλα αποτελούν ένα καλό υποκατάστατο τσαγιού.
Οι Φελάχοι, που τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας ζούσαν με χόρτα, έφτιαχναν ένα νόστιμο φαγητό από τις ρίζες της μολόχας τις οποίες αφού τις έβραζαν μετά τις τηγάνιζαν με κρεμμύδια.
Αν την βράσουμε με λαδολέμονο και λίγη ρίγανη, την μετατρέπουμε σε ένα συμπλήρωμα στο τραπέζι μας το οποίο βοηθά στην καλή λειτουργία του εντέρου.
Γίνεται επίσης ένα εύγευστο φαγητό, εάν την τηγανίσουμε μαζί με άγρια σκουράθα, με ελαιόλαδο και αυγά (Πάντοτε όταν θα μαζέψουμε μολόχα χρησιμοποιούμε τους νεαρούς βλαστούς για φαγητό).
Όταν καλλιεργείται σε εδάφη πλούσια σε άζωτο (και ιδιαίτερα όταν αυτά καλλιεργούνται με ανόργανα λιπάσματα), το φυτό τείνει να συγκεντρώνει υψηλά επίπεδα νιτρικών αλάτων στα φύλλα του. Τα φύλλα είναι απολύτως υγιεινά όλες τις άλλες φορές.
Μολόχα με μπακαλιάρο Μπαξεβάνης Γιάννης ΤΟ ΒΗΜΑ
Για ένα γεύµα 5-6 ατόµων, βάζω σε µια κατσαρόλα λίγο ελαιόλαδο και τσιγαρίζω 1 ξερό κρεµµύδι, ψιλοκοµµένο. Προσθέτω τα χόρτα (½ κιλό φύλλα µολόχας) και ½ λίτρο νερό (ή ζωµό λαχανικών). Ψιλοκόβω 1-2 λιαστές ντοµάτες και ρίχνω στα χόρτα µου λίγο από το λάδι τους. Δοκιµάζω και, µόλις βράσουν, αλατοπιπερώνω. Προσθέτω και λίγο ξίδι µπαλσάµικο. Κόβω σε µερίδες φιλέτα από 1 µεγάλο µπακαλιάρο 1½- 2 κιλών (ή ζητάω από τον ψαρά να φιλετάρει το ψάρι). Κόβω µικρά µπαστουνάκια από σουτζούκι (100 γρ.) ή άλλο αλλαντικό, σαλάµι ή παστουρµά. Θα χρειαστώ 5-6 µπαστουνάκια αλλαντικού για κάθε φιλέτο ψαριού.
Τρυπάω ελαφρώς µε το µαχαίρι σε διάφορα σηµεία το φιλέτο του ψαριού και χώνω µέσα τα µπαστουνάκια αλλαντικού. Αλατοπιπερώνω και βρέχω µε λίγο ελαιόλαδο.
Αν η κατσαρόλα ή το τσουκάλι µέσα στο οποίο µαγειρεύω τα χόρτα µπαίνει στον φούρνο, τοποθετώ επάνω στις µολόχες τον µπακαλιάρο, προσθέτω από πάνω του 1 φέτα ντοµάτας και τον βάζω σκεπασµένο στον φούρνο.
Ειδάλλως, ρίχνω τις µολόχες µε το ζουµί τους σε ένα πυρέξ ή µια γάστρα, µε τον µπακαλιάρο και 1 φέτα ντοµάτας από πάνω, σκεπάζω µε καπάκι ή αλουµινόχαρτο και ψήνω σε δυνατό φούρνο για περίπου 20 λεπτά, µέχρι να µαγειρευτεί το ψάρι, αλλά ταυτόχρονα να είναι ζουµερό.
Ντολμάδες με φύλλα Μολόχας  Γίνονται όπως με τα φύλλα του αμπελιού.  Η συνταγή περιγράφεται εδώ: Κρήτη γαστρονομικός περίπλους
Αρωματικά κεφτεδάκια με φύλλα Μολόχας : Cook therapy.gr
Μολόχες με πατάτες
Υλικά:
1 κιλό μολόχες (μόνο τα φύλλα χωρίς τα κοτσάνια)
1/2 ποτήρι λάδι
1 κιλό πατάτες
2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα
1/2 κιλό ντομάτες ψιλοκομμένες
μανιτάρια ψιλοκομμένα
αλάτι
πιπέρι
κύμινο
λεμόνι
Εκτέλεση:
Καθαρίζουμε τις μολόχες, τις πλένουμε, τις ραντίζουμε με χυμό λεμονιού και τις αφήνουμε μία ώρα.
Βάζουμε όλα τα λαχανικά εκτός από τις πατάτες να βράσουν μαζί με δύο ποτήρια νερό. Αφού βράσουν για 10 λεπτά οι μολόχες προσθέτουμε τις πατάτες χοντροκομμένες και τα μπαχαρικά και αφήνουμε το φαγητό να ψηθεί και να πήξει η σάλτσα.  Χορτοφαγικές συνταγές

Αγριοκαρδαμούδα (Καψέλλα)

 

Επιμέλεια:
ΣΑΚΗΣ ΚΟΥΒΑΤΣΟΣ
info@herb.gr

Bιότοπος – περιγραφή
H λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Capsella bursa-pastoris (Καψέλλα ο ποιμενόσακος). Ανήκει στην οικογένεια των σταυρανθών.
Φύεται στην Ευρώπη και όλο τον κόσμο.
Προφανώς η ονομασία οφείλεται στο γεγονός ότι οι καρδιόσχημοι καρποί του φυτού έμοιαζαν με τα πουγκιά που είχαν κάποτε οι βοσκοί. Στη χώρα μας το συναντούμε με την ονομασία αγριοκαρδαμούδα, αγριοκαρδάμησα, αγριοκαρδαμούρα, κάψα, ραγιάς, σακούλα του βοσκού, τραγιάς, τζουρκάς, τσουρκιά, θλάψη κ.ά.
Φυτρώνει άφθονα παντού. Σε χέρσα εδάφη, αναχώματα κ.α. Είναι ετήσιο φυτό και οι όρθιοι βλαστοί του φτάνουν μέχρι τα 50 εκατοστά ύψος. Έχει στη βάση μία ροζέτα οδοντωτών φύλλων και στη μέση ένα πολύκλαδο βλαστό στην κορυφή του οποίου βγαίνουν κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου μικρά λευκά άνθη ακολουθούμενα από μικρούς καρδιοειδείς σπόρους. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα. Τα φύλλα είναι μικρά, γκριζοπράσινα με διάφορα σχήματα. Οι καρποί του είναι τριγωνικοί, πλατιοί και εγκολπωμένοι. Σε πολλά μέρη του κόσμου η καψέλλα θεωρείται εδώδιμο λαχανικό. Η αγριοκαρδαμούδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κουζίνα μας φρέσκια σε σαλάτες με διάφορα άλλα λαχανικά και βρασμένα αβγά ή και με μαγιονέζα, σε σούπες, σε βρασμένα λαχανικά με λαδολέμονο, στον ατμό για γαρνίρισμα πιάτων με κρέας και ψάρι. Τα φύλλα τους τρώγονται βραστά με άλλα χόρτα και χρησιμοποιούνται σε σαλάτες μαζί με τα άνθη τους, για πιπεράτη γεύση.

Ιστορικά στοιχεία
Το βότανο ήταν γνωστό από την Αρχαιότητα και χρησιμοποιήθηκε ευρέως κατά τον Μεσαίωνα. Σπόροι της έχουν βρεθεί στο στομάχι των ανθρώπων της Τολούνδης (500 π.χ. – 500 μ.Χ.) και στις ανασκαφές στο Κατάλ Χοτγιούκ (Τουρκία 5950 π.Χ.).
Είναι το «Θλάσπι» του Διοσκουρίδη που το χρησιμοποιούσε ως φάρμακο για τις αιμοπτύσεις.
Ο Κούλπεπερ έγραφε για το βότανο. «Αν τοποθετηθεί στους καρπούς ή τα πέλματα των ποδιών βοηθά στον ίκτερο. Σε κατάπλασμα βοηθά στις φλεγμονές. Σταγόνες του χυμού στο αφτί βοηθά στον πόνο και το βούισμα. Είναι βασικό συστατικό σε αλοιφή για όλες τις πληγές και ιδιαίτερα για τραύματα της κεφαλής».
Στον μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε στη λαϊκή ιατρική για προβλήματα όπως αιματουρία, αιμορροΐδες, χρόνια διάρροια, δυσεντερία. Το βότανο το χρησιμοποιούσαν ακόμη σε ρευματικές παθήσεις, προβλήματα μήτρας, διάφορες αιμορραγίες (ιδιαίτερα της μήτρας), σε κράμπες και κολικούς καθώς και σε αιμορραγίες των βλεννογόνων. Σε τοπικές εφαρμογές το χρησιμοποιούσαν για επουλωτικό σε αιμορραγία της μύτης βάζοντας βαμβάκι με τον χυμό του φυτού μέσα στη μύτη.
Στην Κρήτη χρησιμοποιούσαν τις ανθισμένες κορυφές του βοτάνου καθώς και τους σπόρους ως καυτήριο των αιμορροΐδων. Για τον ίδιο σκοπό χρησιμοποιούσαν και τα φύλλα ως κατάπλασμα.  .

Συστατικά – χαρακτήρας
Το βότανο έχει τη γεύση των Σταυρανθών (όπως το κουνουπίδι, το λάχανο κ.ά.).
Περιέχει σαπωνίνες, έλαιο μουστάρδας, φλαβονοειδή, ρητίνη, μονοαμίνες, χολίνη, ακετυλχολίνη, σιτοστερόλη και βιταμίνες Α, Β και C. Τα φλαβονοειδή έχουν ως κύριο συστατικό την Μπουρσίνη, η οποία τονώνει τους μυς της ουρήθρας. Τα φύλλα περιέχουν βιταμίνες Α, Β1, Β2, Β6 και C. Περιέχουν ακόμη πρωτεΐνη 2,9%, λίπος 0,2%, υδατάνθρακες 3,4% και τέφρα 1%,  σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο, κάλιο, ψευδάργυρο.

Άνθιση – χρησιμοποιούμενα μέρη – συλλογή
Ανάλογα με τις συνθήκες το φυτό ανθίζει όλο τον χρόνο. Στην Κρήτη συναντούμε ανθισμένη την καψέλλα την άνοιξη. Για τις θεραπευτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται όλο το φυτό. Τα φύλλα συλλέγονται  πριν την ανθοφορία.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις
Είναι στυπτικό, επουλωτικό των πληγών και διουρητικό χόρτο, το οποίο καθαρίζει το αίμα από τις τοξίνες και δρα σαν διουρητικό, αντισηπτικό, πηκτικό του αίματος και μητροτονωτικό. Η καψέλλα φημίζεται για τις αιμοστυπτικές της ιδιότητες και τη στυπτική της επίδραση στη μήτρα.
Το αφέψημα του βοτάνου είναι αποτελεσματικό φάρμακο εναντίον των μηνορραγιών, της δυσμηνόρροιας και των μητρορραγιών. Χρησιμοποιείται επίσης σε προβλήματα κυστίτιδας, λιθίασης των αγωγών του ουροποιητικού, αιμορραγίας της ουρήθρας, αιμορροΐδες, ρινορραγίες, αιμοπτύσεις και πληγές. Το έγχυμα του φυτού χρησιμοποιείται εσωτερικά και εξωτερικά για το σταμάτημα των αιμορραγιών, ειδικά της ουρήθρας. Χρησιμοποιείται επίσης σαν χολαγωγό και ενάντια στις πέτρες της χολής, των νεφρών και σαν διουρητικό μέσο στην ποδάγρα, ρευματισμό και ακράτεια ούρων.
Στην Κίνα θεωρούν ότι η γλυκιά της γεύση κάνει καλό στην σπλήνα.
Τα άλατα καλίου που περιέχει συμβάλλουν στη συστολή των αγγείων των εσωτερικών οργάνων αυξάνοντας έτσι την αρτηριακή πίεση.
Τέλος το νωπό φυτό σε κατάπλασμα είναι πολύ καλή πρώτη βοήθεια σε πληγές με αιμορραγία.
Στην ομοιοπαθητική το βάμμα του φυτού χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αιμορραγιών της μύτης και εσωτερικών αιμορραγιών καθώς και σε περιπτώσεις κυστίτιδας και λιθίασης των αγωγών του ουροποιητικού.

Παρασκευή και δοσολογία
Χρησιμοποιείται το αφέψημα του αποξηραμένου φυτού ή το υγρό εκχύλισμά του. Για το αφέψημα βράζουμε 2 κουτάλια του φαγητού από το θρυμματισμένο σκεύασμα σε ένα φλιτζάνι νερό για ένα λεπτό. Το αφήνουμε να κρυώσει, το σουρώνουμε και το χρησιμοποιούμε για κομπρέσες και πλυσίματα. Το έγχυμα γίνεται με δύο κουταλάκια του τσαγιού από το σκεύασμα σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό για 15 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε πρωί βράδυ για 10 ημέρες. Χρησιμοποιείται ακόμη το αλκολάτ και ο φρέσκος χυμός του φυτού (20-30 σταγόνες) με ένα κουτάλι τσαγιού νερό 3 φορές την ημέρα μετά το φαγητό.

Προφυλάξεις
Η χρήση του βοτάνου αντενδείκνυται στην θρομβοφλεβίτιδα. Επιπλέον η  τυραμίνη που περιέχεται στο φυτό είναι συμπαθομιμητική και προκαλεί άνοδο της πιέσεως του αίματος. Δεν το χρησιμοποιούμε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δεν το χρησιμοποιούμε ακόμη σε προβλήματα καρδιακών νόσων και διαταραχών του θυρεοειδούς αδένα.

Υ.Σ.:  Όλα τα προηγούμενα άρθρα της στήλης μπορούμε να τα βρούμε στη διεύθυνση http://www.herb.gr. Επίσης αν κάποιος φίλος αναγνώστης γνωρίζει  οποιαδήποτε  θεραπευτική ιδιότητα βοτάνου του τόπου μας που δεν είναι ευρέως γνωστή ή  έχει κάποιο ερώτημα μπορεί να το απευθύνει στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@herb.gr