Παράδοση πινακίδων και υπομονής

Παράδοση πινακίδων και υπομονήςΤου Άγη Βερούτη

Στις 28.12 παρέδωσα τις πινακίδες του αγαπημένου μου «Κουβά” που μετέφερε τα παιδιά μου προς και από το σχολείο τα τελευταία χρόνια και με υπηρέτησε πιστά και ανέξοδα από το 2008.

Όμως δεν έχει έννοια πια να τον κυκλοφορώ καθώς τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας του ξεπερνούν κατά πολύ την αξία του.

Η εμπειρία μου από την παράδοση πινακίδων του αυτοκινήτου στην εφορία.

-Αξία αυτοκινήτου Πεζώ 206, 1997 κυβικά, έτους ταξινόμησης 2001: €450 (τιμή απόσυρσης)

-Τέλη κυκλοφορίας 2015: €660

-Τέλη κυκλοφορίας (ζητούμενα) 2016: €630

Δηλαδή δήμευση ετησίως!

Όχι μια φορά, όπως στις πολιτισμένες δικτατορίες! Κάθε χρόνο!

Διαδικασία:

Για να παραδώσεις πινακίδες πρέπει να γράψεις τα στοιχεία σου 2 φορές χειρόγραφα σε δυο ίδια χαρτιά και να τα υπογράψεις. Τα στοιχεία αυτά βέβαια, ήδη υπάρχουν μέσα στο σύστημα της εφορίας.

Επίσης πρέπει να συμπληρώσεις μια υπεύθυνη δήλωση ότι όντως θες να κάνεις αυτό που θες να κάνεις, γιατί θες να το κάνεις, και ότι μπορεί να μην έχεις λεφτά για τα τέλη, αλλά έχεις ιδιωτικό γκαράζ για να βάλεις το ακινητοποιημένο αυτοκίνητο.  Αυτή η υπεύθυνη δήλωση χρειάζεται μην τυχόν και είσαι κανένας… μαλάκας και τελικά δεν θες να παραδόσεις πινακίδες!

Λέω τώρα…

Μετά θα περιμένεις σε μια ουρά που λέει πως πρέπει να έχεις χαρτάκι για τη σειρά, αλλά δεν έχει χαρτάκια, τελείωσαν.

Αυτό γίνεται ώστε να πρέπει να στέκεσαι όρθιος για δυο ώρες ώσπου να εξυπηρετηθούν οι 12 που βρίσκονται μπροστά σου, αλλά να μην μπει μπροστά σου κανένας ελληναράς, να σε πηδήξει την σειρά και να νιώσεις πραγματικά υποσαχάριος Αφρικανός, όταν θα τσακώνεσαι με τον κάφρο που προσπαθεί να μπει μπροστά στη σειρά ενώ ήρθε τελευταίος.

Και αχρηστεύεται το αυτοκινητάκι σου, και ξεφτιλίζεσαι!

Κερατάς και δαρμένος!

Αλλιώς πλήρωνε €630 ευρώ για να κυκλοφορείς σε δρόμους γεμάτους λακκούβες και ασυντήρητους με ένα σαπάκι αξίας €450.

Κατάλαβες τώρα γιατί οι Έλληνες μεταναστεύουν;

Πάνε στον πολιτισμό!

Στη Βουλγαρία δηλαδή!

Αντίο Κουβά…

Car

Χρόνια πολλά!

ΥΓ: στις ΗΠΑ για να παραδώσεις πινακίδες, τις βάζεις σε ένα φάκελο και τις ρίχνεις στο ταχυδρομείο. Ξέρουν ποιος είσαι και τί θες να κάνεις. Αν πρόκειται να ξαναπάρεις άλλο αμάξι εντός των επομένων 7 ετών, τότε κρατάς τις πινακίδες σου και τις βάζεις στο νέο αμάξι σου.

Η απάντηση στο παραπάνω όπως μου την έγραψε ο φίλος μου ο Πέτρος [ειρωνευόμενος]:

Άγη, θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω μαζί σου στο εν λόγω θέμα γιατί βρίσκω τις απόψεις σου λίγο υπερβολικές όπως θα σου αναλύσω παρακάτω.

1ον επί της αρχής:

Παρατηρώ ότι είσαι κάτοχος ενός πολυτελούς, σπορ οχήματος μεγάλου κυβισμού [σ.σ: το πήρα €3.500 το 2008] και σε συγχαίρω που το έχεις διατηρήσει σε τέτοια καλή κατάσταση (απ’ ότι βλέπω μόνο από εμπρόσθιο αριστερό φτερό και αριστερή πόρτα δεν πάς καλά).

Είναι λοιπόν προφανές ότι για να έχεις ένα τέτοιο ΙΧ αναγκαστικά προβαίνεις σε έξοδα χιλιάδων ευρώ ετησίως για να το συντηρείς τόσο καλά, να το ασφαλίζεις (υποθέτω ότι ένα τέτοιο όχημα μόνο μικτή ασφάλεια του αξίζει) αλλά και να το χρησιμοποιείς (προφανώς μόνο 100σταρα βενζίνη).

Γιατί λοιπόν σου φαίνεται υπερβολή να καταβάλλεις στο κράτος μόλις €660 το χρόνο για αυτά που αυτό προσφέρει σε εσένα και στο ΙΧ σου;

Κατάλαβέ το Άγη: τα τέλη κυκλοφορίας αποτελούν ανταποδοτικό φόρο!

Όσο περισσότερα κυβικά τόσο ανταποδοτικότερο!

Τα χρήματα αυτά πάνε στην καθημερινή συντήρηση των δρόμων, στην κατασκευή των νέων επαρχιακών μας δρόμων (τους αυτοκινητοδρόμους τους πληρώνεις ξεχωριστά), στην άρτια σήμανση και φωτισμό των δρόμων μας. Που νομίζεις ότι πάνε τα χρήματά σου, μήπως σε αυξήσεις των δημοσίων υπαλλήλων ή στην καταβολή των συντάξεων θυγατέρων εν αγαμία;

2ον επί της διαδικασίας:

Το κράτος προφανώς επιδιώκει την προσωπική επαφή με τον πολίτη σε όλα τα επίπεδα. Πάνε πια οι εποχές που το κράτος ήταν απρόσωπο!

Πηγαίνοντας στο γκισέ ο ίδιος να δηλώσεις την ακινησία του ΙΧ σου έχεις την χαρά να γνωρίσεις προσωπικά τον δημόσιο υπάλληλο που θα σε εξυπηρετήσει. Να εκτιμήσεις τον βαθμό εξυπηρέτησης του υπαλλήλου, τις κτιριακές κλπ υποδομές της Υπηρεσίας που σε εξυπηρετεί δηλαδή όλα αυτά τα οποία εσύ, ως φορολογούμενος, πληρώνεις. Πράγματι, φεύγοντας δεν αισθάνθηκες υπερήφανος;

Παραπονιέσαι ότι έπρεπε να συμπληρώσεις εις διπλούν το ίδιο έγγραφο χειρόγραφα. Μα σήμερα ο κόσμος έχει ξεχάσει να γράφει, μόνο να πληκτρολογεί ξέρει και τούτο πολλάκις εις greeklish. Ο γραπτός λόγος αναβιώνει ξανά στον τόπο μας. Πράγματι, φεύγοντας δεν αισθάνθηκες περισσότερο εξοικειωμένος με την Ελληνική γραφή;

3ον επί του συνόλου

Τέλος, επειδή έκανες ένα συσχετισμό με άλλη χώρα, ήθελα να σου θυμίσω ότι στις ΗΠΑ αφενός τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας καταβάλλονται μαζί με την ολοκλήρωση ΚΤΕΟ (δεν θυμάμαι να είχα πληρώσει ποτέ περισσότερα από $25) ενώ οι πινακίδες κυκλοφορίας ακολουθούν εσένα και όχι το ΙΧ αφού τις έχεις ήδη αγοράσει… Αλλά που να ξέρουν από αυτά τα Αμερικανάκια, γι αυτό δες που κατάντησαν!

Χρόνια πολλά!!!

Advertisements

Politico: Οι επτά καλύτερες πολιτικές κωλοτούμπες του 2015 – Πρώτος ο Αλ. Τσίπρας

Politico: Οι επτά καλύτερες πολιτικές κωλοτούμπες του 2015 - Πρώτος ο Αλ. Τσίπρας
«Πρωταθλητή» στην… κωλοτούμπα το 2015 ανακηρύσσει το Politico τον Αλέξη Τσίπρα, αναφορικά με τη μεταστροφή στη στάση του απέναντι στις πολιτικές λιτότητας. Το δημοσίευμα ξεχωρίζει τα επτά καλύτερα πολιτικά πισογυρίσματα της χρονιάς που πέρασε και σημειώνει οτι από τη λιτότητα έως το προσφυγικό και το πώς να καταπολεμηθεί η τρομοκρατία, το 2015 αποτέλεσε έναν πολιτικό ανεμοστρόβιλο.

Μέσα στους «διακριθέντες», εκτός από τον Έλληνα πρωθυπουργό συγκαταλέγονται: η Angela Merkel για τους πρόσφυγες, ο Francois Hollande για το ζήτημα της υπηκοότητας, το βρετανικό Εργατικό Κόμμα για το δημοσιονομικό έλλειμμα, ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών για τις φορολογικές ελαφρύνσεις, η Πολωνία για το ευρωπαϊκό σχέδιο κατανομής προσφύγων και ο Nigel Farage για την ηγεσία του UKIP.

Ειδικότερα για τον Αλέξη Τσίπρα που βρίσκεται στην πρώτη θέση, το Politico γράφει:

Ιανουάριος – Ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίζει την εξουσία, με τον νέο πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να λέει ότι οι Έλληνες «έδωσαν μία σαφή, ισχυρή, αναμφισβήτητη εντολή. Η Ελλάδα έχει γυρίσει σελίδα. Η Ελλάδα αφήνει πίσω της την καταστροφική λιτότητα, το φόβο και τον απολυταρχισμό. Αφήνει πίσω της πέντε χρόνια ταπείνωσης και οδύνης».

Ιούνιος – Ο Τσίπρας προκηρύσσει δημοψήφισμα σχετικά με τις απαιτήσεις των πιστωτών της ΕΕ για περικοπές δημοσίων δαπανών, για ένα τρίτο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας. Καλεί τους πολίτες να ψηφίσουν «όχι», λέγοντας οτι οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις είναι «ένα τελεσίγραφο προς την ελληνική δημοκρατία και τον ελληνικό λαό» και «ένα τελεσίγραφο αντίθετο με τις ιδρυτικές αρχές και αξίες της Ευρώπης, τις αξίες του κοινού ευρωπαϊκού οικοδομήματός μας».
5 Ιουλίου – Ποσοστό μεγαλύτερο του 60% των Ελλήνων ψηφίζει «Όχι» και ο Τσίπρας δεσμεύεται να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με μία «εντολή για την εξεύρεση μίς βιώσιμης λύσης που θα μας βγάλει από αυτό τον φαύλο κύκλο της λιτότητας».

12 Ιουλίου – Αντιμέτωπος με ένα σχέδιο από τον Γερμανικό υπουργό Οικονομικών Wolfgang Schaeuble για μία έξοδο της Ελλάδα από την ευρωζώνη, ο Τσίπρας οπισθοχωρεί στις απαιτήσεις των πιστωτών για περικοπές δημοσίων δαπανών και ιδιωτικοποιήσεις κατά τη διάρκεια μαραθώνιων διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες.

«Υπερεκτίμησα τη δύναμη του δίκαιου» δηλώνει ο Τσίπρας. Προτρέπει με επιτυχία το ελληνικό κοινοβούλιο να εγκρίνει τις μεταρρυθμίσεις λέγοντας ότι «δεν θα ωφελήσει την ελληνική οικονομία, αλλά είμαι αναγκασμένος να τις δεχθώ».

Σεπτέμβριος – Ο Τσίπρας επανεκλέγεται λέγοντας στους υποστηρικτές του ότι το αποτέλεσμα της κάλπης είναι ένα μήνυμα από τους Έλληνες «να συνεχίσουμε τον ευγενή αγώνα που ξεκινήσαμε επτά μήνες πριν».

Η πολιορκία και η πτώση του Σουλίου – Ο καλόγερος Σαμουήλ στο Κούγκι

Από

Η πολιορκία και η πτώση του Σουλίου – Ο καλόγερος Σαμουήλ στο Κούγκι

«Σαράντα χρόνια Μπότσαρης και τώρα μπασιά-Γιώργης.»

Γιώργος Μπότσαρης

Γράφει ο Ερανιστής

Ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων επιχείρησε την τελευταία εκστρατεία εναντίον του Σουλίου, τον Ιούνιο του 1800. Είχαν προηγηθεί κατά καιρούς κι άλλες άλλες επιθέσεις κατά της «πολεμικής δημοκρατίας των Σουλιωτών», χωρίς όμως σοβαρό αποτέλεσμα· αν και μόλις «τριακόσια τουφέκια» στις αρχές, σύμφωνα με μαρτυρίες παλαιότερων, οι Σουλιώτες πολεμιστές κατάφεραν να επιβιώσουν στο επικίνδυνο πολεμικό περιβάλλον της Ηπείρου, αντιμετωπίζοντας τις δυνάμεις των ντόπιων μουσουλμάνων μπέηδων, των ισχυρών αγάδων της Παραμυθιάς και φυσικά τα στρατεύματα του εκάστοτε πασά των Ιωαννίνων. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες παλαίμαχων μαχητών που καταγράφει ο Χριστόφορος Περραιβός, πρώτος επιχείρησε να προσβάλλει το Σούλι ο Ασλάν (=λιοντάρι) Πασάς, με οχτώ χιλιάδες στρατιώτες, κι ακολούθησαν, σε απροσδιόριστο χρόνο, ο Μουσταφά πασάς (με 7 χιλιάδες), ο Δόσμπεϊν πασάς (με 8 χιλιάδες), ο Μαξούτ αγάς (με 6 χιλιάδες) και ο Σουλεϊμαν Τζαπάρης  με 9 χιλιάδες άντρες. Όλες οι επιθέσεις αντιμετωπίστηκαν από λίγες εκατοντάδες εμπειροπόλεμους μαχητές, οι οποίοι ήταν εξασκημένοι στον ορεινό κλεφτοπόλεμο. Οι δυνάμεις που συγκέντρωσε ο Τζαπάρης, σύμφωνα πάντοτε με τον Περραιβό, ηττήθηκαν μεταξύ Κιάφας και Σαμωνίβας και καταδιώχθηκαν ανηλεώς, χωρίς να καταφέρουν να ενωθούν με το σώμα των επικεφαλής αγάδων που βρισκόταν κοντά στο Σούλι. Οι αγάδες με τη σωματοφυλακή τους κλείστηκαν στο ναό του Αγίου Γεωργίου και συνελήφθησαν ζωντανοί μ” ένα στρατήγημα του Δήμου Δράκου, ο οποίος ξήλωσε τη στέγη του ναού κι εξαπέλυσε σμήνος μελισσών στο εσωτερικό του. Οι Τούρκοι τελικά γλίτωσαν τη ζωή τους, αφού πλήρωσαν αρκετές χιλιάδες γρόσια ως λύτρα.

Louis Dupré.  Έλληνας ένοπλος στα Γιάννενα

Louis Dupré. Έλληνας ένοπλος στα Γιάννενα

Και η πρώτη οργανωμένη εκστρατεία του Αλή πασά των Ιωαννίνων, την άνοιξη του 1789, με αρκετές χιλιάδες Τουρκαλβανούς πολεμιστές, κατέληξε σε πανωλεθρία, ενώ οι στρατιώτες του κυνηγήθηκαν άγρια μέχρι τις παρυφές της πόλης των Ιωαννίνων· λέγεται ότι μόλις 140 επέστρεψαν ζωντανοί από το τρομερό Κακοσούλι. Ο πασάς θα επιτεθεί ξανά, μετά από δύο χρόνια, και θα βρει τους Σουλιώτες στην ακμή της δύναμής τους:

«Αι ραδιουργίαι των Ρώσων πρακτόρων είλκυσαν την προσοχήν του Σουλτάνου επί των υποθέσεων του Σουλίου τω 1792, και ο Σελίμ Γ’ διέταξε τον Αλή ν’ ανανεώση τας επιθέσεις του εναντίον ενός μέρους το οποίο θεωρείτο παρά τη Πύλη ως φωλεά προδοσίας, όπως και ως τροφείον ληστείας. Όταν η Ρωσία εγκατέλειπε τους Ορθοδόξους προστατευόμενούς της κατά την ειρήνην του Ιασίου, ο Αλής και πάλιν προσέβαλε τους Σουλιώτες. Η δύναμίς των ήτο τώρα τόσον μεγάλη, ώστε το Σούλι απετέλει μικράν δημοκρατίαν. Υπέρ τα εξήκοντα χωρία και επαυλίσματα, κατοικούμενα από Χριστιανούς αγρότας, επλήρωναν φόρον εις τους Σουλιώτας. Ο φόρος ούτος, άλλως, συνίστατο μόνον εις μικρόν μέρος του προϊόντος του εδάφους. Το Σουλιώτικον έδαφος κατ’ εκείνον τον χρόνον εξετείνετο εφ’ όλον το ορεινόν διαμέρισμα εκατέρωθεν του Αχέροντος, μέχρι της δυτικής όχθης της Χαράδρας. Αλλά η κοινότης των Σουλιωτών συνίστατο μόνον από 450 οικογένειες, διαιρούμενας εις δεκαεννέα φάρες, ήτοι ενώσεις οικογενειών. Η στρατιωτική δύναμις δεν υπερέβαινε του 1.500 άνδρες.»

Η κοιλάδα και τα όρη του Σουλίου

Η κοιλάδα και τα όρη του Σουλίου

Στη διάρκεια του τελευταίου πολέμου των Σουλιωτών (1800-1803) αναδείχθηκε η μορφή του καλόγερου Σαμουήλ ή παπά – Σαμουήλ, όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία. Όπως θα δούμε και στη συνέχεια, ο ιερομόναχος Σαμουήλ εμφανίστηκε στο Σούλι, γύρω στα 1800, αποφασισμένος να πολεμήσει εναντίον των «απίστων» μουσουλμάνων. Πριν προχωρήσουμε, ας πούμε λίγα λόγια για το Σούλι και τους κατοίκους του. Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος αναφέρει τους Σουλιώτες ως «κράμα Ελλήνων και εξελληνισθέντων Αλβανών»: «Ήσαν δε οι Σουλιώτες κράμα Ελλήνων και εξελληνισθέντων Αλβανών και εις των επιφανέστερων γόνων του συνοικεσίου των δύο φυλών του από της 14ης εκατοναετηρίδος αρξάμενου και τελούμενου μέχρι της σήμερον. Η αλβανική εκράτυνε το μάχιμον της ελληνικής πνεύμα, η δε ελληνική ενεφύσησεν εις την αλβανικήν τα ευγενέστατα αισθήματα της φιλοπατρίας, της φιλομαθείας και της ευνομίας.»

Ο ιστορικός Γεώργιος Φίνλεϊ τους θεωρεί κλάδο των Τσάμηδων: «Οι Σουλιώται ήσαν κλάδος των Τσάμηδων, μιας των μεγάλων διαιρέσεων των Τόσκων. Η σύνθεσις της κονότητός των είναι άξια μνείας. Οι Σουλιώται εκατοίκουν διαμέρισμα συνιστώμενον από απότομους δειράδας γυμνών και κρημνωδών ορέων, υπερκείμενων του ρεύματος του Αχέροντος· ο ποταμός ούτος, ενούμενος με τον Κωκυτόν εις τον χθαμαλώτερον ρουν, σχηματίζει ελώδη λίμνην, και καθιστά τη χώραν παρά το στόμιον του τόσο νοσώδη, ώστε θεωρείται η βραχύτατη οδός προς τα πέραν του τάφου βασίλεια. Εις την άμεσον γειτονία του Σουλίου, τα όρη παρέχουσιν μόνο στενήν άνοδον δι’ αίγας· άλλ’ όταν ανέλθη τις, ευρείαι δειράδες εκτείνονται καλυπτόμεναι υπό δρυών· και υψηλότερον ακόμη, αι υψίκρημνοι κορυφαί προέχουσιν εις βραχώδεις λοφιάς υπεράνω δασών εκ πευκών.»

Louis Dupré. Ο Φώτος Πίκος από το Σούλι

Louis Dupré. Ο Φώτος Πίκος από το Σούλι

Το Σούλι ήταν χτισμένο σε φυσικά απόρθητη τοποθεσία, κι επιπλέον υπήρχαν πολλές απλές λίθινες αλλά αποτελεσματικές οχυρώσεις και πλήθος έτοιμα ταμπούρια· ουσιαστικά, ολόκληρος ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός των σουλιώτικων οικισμών ήταν πολεμικός· ακόμα και τα σπίτια ήταν μικρά πέτρινα φρούρια, με πολεμίστρες και μασγάλια, επειδή οι φονικές έριδες ανάμεσα στις σουλιώτικες φάρες δεν σταματούσαν σχεδόν ποτέ. Τα σουλιώτικα γένη κατοικούσαν σε χωριστούς μαχαλάδες. Τα παιδιά, από την ηλικία των επτά χρονών, αρχίζουν να εκπαιδεύονται στη χρήση των όπλων και στην τακτική του Σουλιώτικου ορεινού κλεφτοπολέμου. Σύμφωνα με τον παρατηρητικό Φίνλεϊ, στα δεκατέσσερά τους χρόνια, οι νεαροί εντάσσονται υπό της διαταγές κάποιου καπετάνιου της φάρας και θεωρούνται κανονικοί μαχητές. Φυσικά, ήταν ταχύτατοι και άριστοι σκοπευτές: «Η δύναμις του Σουλίου ενέκειτο εις την δυσκολίαν να πλησιάσει τις τούτο μετά μεγάλου σώματος ανδρών, και του να προσβάλη άνδρας εξησκημένους εις το τουφέκι εντός λιθίνων κτιρίων χωρίς να έχει κανόνια.»

Ο Φίνλεϊ, Άγγλος φιλέλληνας σκωτσέζικης καταγωγής, ήρθε στην Ελλάδα ως εθελοντής και πολέμησε υπό τις διαταγές του φιλέλληνα πλοιάρχου Άστιγξ για δυό χρόνια περίπου. Γνώρισε προσωπικά πολλούς Σουλιώτες, όπως και τους περισσότερους οπλαρχηγούς της Ρούμελης, του Μοριά και της Ηπείρου. Τοποθετεί την ίδρυση ή τουλάχιστον την ισχυροποίηση της κοινότητας του Σουλίου στις αρχές του 1700: «Η αναρχία ήτις επεκράτησε κατά τας νικηφόρους εκστρατείας των Βενετών υπό τον Μορωζίνην και η εκχώρηση του Μορέως διά της συνθήκης του Καρλοβιτσίου τω 1699 εβίασε πολλούς Χριστιανούς να σχηματίσωσιν ενόπλους λόχους προς υπεράσπισιν των εναντίον ανόμων ληστών. Επειδή οι Ορθόδοξοι Έλληνες ήσαν εν γένει τόσον απρόθυμοι ν’ αντισταθώσιν εις την κυβέρνησιν του Σουλτάνου, όσον ήσαν και να ενωθώσιν με τους Καθολικούς Βενετούς, οι πασάδες της Αλβανίας και της Βορείου Ελλάδος ευνόουν την πολεμικήν ζέσιν των ορθοδόξων κοινοτήτων. Μερικοί εκ των λόχων των ενόπλων Χριστιανών, οίτινες εσυγχύσθησαν με τους αρχαίους αρματωλούς, χρονολογούνται μόνον από της περιόδου ταύτης και η κοινότης των Σουλιωτών δεν δύναται ν΄αναχθή εις αρχαιοτέραν προέλευσιν.»

Ο Μπαρτόλδυ γράφει σχετικά: «Απόγονοι Αλβανών χριστιανών από τη φάρα των Τσάμηδων, οι Σουλιώτες είχαν αποσυρθεί τον ΙΖ” αιώνα στα άγρια βουνά που διαγράφονταν σαν φωλιές γυπών πάνω από τις χαράδρες του Αχέροντα.» Γύρω στο 1730, φαίνεται ότι οπλοφορούσαν περίπου εκατό σουλιώτικες οικογένειες, δεν είναι όμως ακριβώς γνωστό πότε αναγνωρίστηκε αυτό το δικαίωμα από τον πασά των Ιωαννίνων. Οι ένοπλοι Σουλιώτες ήταν αρχικά «φύλακες μικρού χριστιανικού διαμερίσματος», επί του οποίου ασκούσαν το «κύρος υπέρτερων τιμαριούχων.» Όπως αναφέρει ακόμη ο Φίνλεϊ, αν και «η κτήσις τους ήταν μικρά», περιφρονούσαν «πάσαν εργασίαν όσον και ο πλέον υπερήφανος μουσουλμάνος.»

Ο Σπ. Αραβαντινός θεωρεί τους Σουλιώτες «μιγάδα λαό», καταγόμενο από Χριστιανούς Αλβανούς κι Έλληνες της γύρω περιοχής: «Καθ’ ημάς η χώρα εν η τα ερείπια των τεσσάρων πρωτευουσών Σουλιώτικων κωμών, ακατοίκητος ούσα κατά το δεύτερον ήμισυ τη ΙΖ’ εκατονταετηρίδος, συνωκίσθη υπό φυλής επήλυδος Αλβανικής ευαρίθμου προερχόμενης εκ των Χριστιανικών Αλβανικών συνοικισμών των πέριξ Θεσπρωτικών χωριών. Η φυλή δε αύτη έδωκεν εις την πρώτην συνοικισθείσαν κώμην το όνομα Σούλι, όπως και άλλα εν έτεραις Αλβανικαίς χώραις καλούνται χωρία· τούτο δε γενικευθέν κατόπιν μετεδόθη τοις τε κατοίκοις και τη λοιπή περιοχή. Γεωγραφικώς δε τυγχάνει βεβαιωμένον, ότι πολλαί κώμαι εν τε τη Ηπείρω και εν άλλαις χώραις της Ελλάδας ύπ’ Αλβανών κατοικηθείσας φέρουσι το όνομα Σούλι.»

Louis Dupré. Σουλιώτης πολεμιστής

Louis Dupré. Σουλιώτης πολεμιστής

Κατά τον ίδιο,«τα ήθη και έθιμα του μιγάδος λαού μετείχον εκατέρας των φυλών, εξ ων απετελείτο· η τε Αλβανική και Ελληνική γλώσσα ομιλείτο παρ’ αυτοίς, τα δε άσματα και τα μοιρολόγια ήσαν ελληνικά.» Το έθιμο της βεντέτας, οι ακατάπαυστες διχόνοιες και η μπέσα, η πίστη στα συμφωνημένα, μαρτυρούν την αλβανική καταγωγή των Σουλιωτών. Ωστόσο, ξένοι και άλλοι που γνώρισαν από κοντά τους Σουλιώτες στην Κέρκυρα (μεταξύ 1803 – 1820 περίπου) αναφέρουν ότι τραγουδούσαν και στην αλβανική – αρβανίτικη γλώσσα. Ο μικρός αρχικά πληθυσμός που εγκαταστάθηκε στο Σούλι αυξήθηκε με τον καιρό, καθώς ερχόταν αδιάκοπα σ” επιμιξίες κι επιγαμίες με τους Χριστιανούς Έλληνες της περιοχής. Από τις επιμιξίες αυτές, συνεχίζει ο Σπ. Αραβαντινός, «δεν απέβαλλον μεν οι επήλυδες της αρχικής φυλής τα γνωρίσματα», ούτε όμως συγχωνεύτηκαν με το ιθαγενές ελληνικό στοιχείο, όπως συνέβη με πολλούς Σλάβους και Βουλγάρους επιδρομείς. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο εθνολογικό κράμα που προέκυψε «υπερέβαλλε μεν το αλβανικόν στοιχείον», αλλά, εξαιτίας του κοινού θρησκεύματος και των «κοινών παθημάτων και πόθων», ο πληθυσμός θεωρούσε τον εαυτό του ελληνικό, καυχώμενος μάλιστα για την ελληνική καταγωγή του, όπως φαίνεται σ” επιστολές προς την αυτοκράτειρα Αικατερίνη της Ρωσίας.

Ο Βελή πασάς, στην αλληλογραφία με τον πατέρα του, ονομάζει τους Σουλιώτες Ρωμέους. Ρομέγους τους αποκαλεί και ο μουσουλμάνος αξιωματούχος του Αλή  Μπεκίρ Τζογαδούρος: «Ακόμη, εφένδη μου, δόστους κι έναν παπάν ότι οι Ρομέγη χωρής παπάν δεν ημπορούν να γκάμουν.» Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μεταφράζει το Albanians του Φίνλεϊ ως Αλβανόφωνοι, Ελληναλβανοί ή Αλβανοί, αναλόγως.

Ο Σπ. Αραβαντινός απορρίπτει ως αβάσιμη την παράδοση που θέλει τους πρώτους Σουλιώτες οικιστές ν” αρπάζουν παρθένες κόρες απ” τα γειτονικά χωριά και να τις παντρεύονται, επειδή μετανάστευσαν μαζί με γυναίκες, συνεπώς δεν υπήρχε έλλειψη, και γιατί θα μπορούσαν να παντρευτούν έτσι κι αλλιώς με ορθόδοξες Χριστιανές από τα χωριά της περιοχής, όπως άλλωστε συνέβαινε για αιώνες. Ωστόσο, η αναφορά της παράδοσης αυτής δείχνει πιθανόν την έκταση της επιγαμίας, τουλάχιστον αρχικά, ενώ δεν είναι βέβαιο πως μπορούσαν οι φτωχοί Σουλιώτες να βρουν τόσο εύκολα γυναίκες να παντρευτούν. Αξίζει πάντως να σημειώσουμε ότι σπανιότερα κόρη του Σουλίου έφευγε από τον τόπο της, ενώ οι νύφες από άλλες περιοχές εγκαθίσταντο μόνιμα στο Σούλι. Οι γάμοι των Σουλιωτών εντάσσονταν σε μια ευρύτερη πολιτική συμμαχιών της σουλιώτικης κοινωνίας, η οποία εξασφάλιζε τη δημογραφική της επιβίωση και πολύτιμη βοήθεια σε περίπτωση πολέμου. Αναφέρονται συχνά συμπεθεριάσματα με αρματολούς Έλληνες της Ηπείρου και της Ρούμελης – ειδικά το χωριό Σκάπετα και η Πρέβεζα προμήθευαν σταθερά γυναίκες- Ελληνίδες συζύγους στο Σούλι. Ο πληθυσμός των Σουλιώτικων χωριών αυξάνεται ακόμη λόγω του φόβου των εξισλαμισμών και του λεγόμενου παιδομαζώματος. Φυσικά, δύσκολα ένας οθωμανός αξιωματούχος θα τολμούσε να στρατολογήσει με τη βία τα παιδιά των Σουλιωτών για το σώμα των γενιτσάρων: τέτοιες πράξεις, όπως και κάθε είδους ατιμώσεις των ορθόδοξων χριστιανών στα σουλιωτοχώρια, προκαλούσαν συχνά κανονικές εξεγέρσεις, ενώ υπήρχαν πάντα μέλη κάποιας φάρας που ήταν σε θέση να ξεπλύνουν με τα όπλα τη ντροπή – παρά τα όσα γράφονται συχνά, σημαντικός αριθμός χριστιανών ραγιάδων, ειδικά στα ορεινά, οπλοφορούσε, νόμιμα ή παράνομα, ενώ στα βουνά δρούσαν αρκετές χιλιάδες κλέφτες και αρματολοί. Όπως αναφέρεται, και μόνον η έξοδος μιας σπείρας πολεμιστών από τα βουνά του Σουλίου προκαλούσε μεγάλες ανησυχίες σε χριστιανούς και μουσουλμάνους περίοικους. Η πολεμική δεινότητα, η τόλμη και η ανδρεία των Σουλιωτών ήταν γνωστή σε όλους.

Σύμφωνα με τον Περραιβό, κατά την πρώτη οργανωμένη επίθεση του Αλή, πριν ακόμα προχωρήσουν τα στρατεύματα προς το Σούλι, οι παράτολμοι Σουλιώτες σχεδίαζαν να σκοτώσουν ή να πιάσουν ζωντανό τον ίδιο τον πασά, που είχε στήσει σκηνές με 400 «εκλεκτούς στρατιώτες» κοντά στο γενικό στρατόπεδο· με νυχτερινή αιφνιδιαστική πορεία τριακόσιοι Σουλιώτες βρέθηκαν ταχύτατα στη θέση, όμως ο πασάς είχε αποχωρήσει, ειδοποιημένος από έναν «γανωτή», που έτυχε να βρίσκεται τότε στο Σούλι κι έμαθε την απόφαση.  Στη δεύτερη πολιορκία θα επιχειρήσουν το ίδιο με 1.600 μαχητές, ο πασάς όμως και πάλι θ” απομακρυνθεί εγκαίρως πριν γίνει η νυχτερινή επίθεση. Ο αριθμός των 1.600 μαχητών πρέπει να θεωρείται αρκετά μεγάλος – ο Φίνλεϊ γράφει ότι πειθαρχημένο σώμα 700 Σουλιωτών ήταν κάτι σαν «πολωνική δίαιτα», δηλαδή αδύνατο να συγκεντρωθεί.

«Το φρόνημα και η παλικαριά των κατοίκων του προάσπιζαν το Σούλι περισσότερο από τα φυσικά ή τεχνητά οχυρά του. Φύσεις πολεμοχαρείς, περιφρονούσαν το εμπόριο ή τις τέχνες και μόνο η κτηνοτροφία και η αρπαγή θεωρούνταν άξιες ασχολίες για άντρες. Από δέκα χρόνων πιάνανε τα όπλα και δεν τ’ αποχωρίζονταν σ’ όλη τους τη ζωή. Ο βίος του Σουλιώτη ήταν διαρκής αγώνας γεμάτος περιπέτειες και στερήσεις. Ακόμα και οι γυναίκες στην ανάγκη πετούσαν τη ρόκα και τον αργαλειό και άρπαζαν τα όπλα.»

Μέντελσον Μπαρτόλδυ

Πίνακας του Louis Dupré. Ο Αλή πασάς στη λίμνη των Ιωαννίνων. Οι στρατιώτες, αν κρίνουμε από το ξύρισμα των κροτάφων και την ενδυμασία τους, είναι πιθανότατα Σουλιώτες

Πίνακας του Louis Dupré. Ο Αλή πασάς στη λίμνη των Ιωαννίνων. Οι στρατιώτες, αν κρίνουμε από το ξύρισμα των κροτάφων και την ενδυμασία τους, είναι πιθανότατα Σουλιώτες

Οι Σουλιώτες ήταν λοιπόν δίγλωσσοι, και ασφαλώς κάποιοι μιλούσαν κι έγραφαν στοιχειώδη ελληνικά· όπως φαίνεται από πολλές επιστολές που δημοσιεύτηκαν, το γλωσσικό ελληνικό ιδίωμα των Σουλιωτών έχει πολλές ομοιότητες με την ηπειρώτικη λαϊκή διάλεκτο. Οι συνεχείς σκληροί αγώνες των Σουλιωτών εναντίον των Τούρκων, μνημονεύονται και από τον Ανώνυμο συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρχίας. Αφού μπορούν μια χούφταγιδοκλέφτες να ξεφτιλίζουν τους Οθωμανούς κατακτητές και να ζουν ελεύθεροι, μπορούμε να φανταστούμε τι θα πετύχαινε μια πανστρατιά των υπόδουλων Ελλήνων και χριστιανών:

«Τίς ἄλλη, παρακαλῶ, ἠμποροῦσε νὰ ἦτον ἡ αἰτία, εἰμὴ ὁ ἔρως τῆς ἐλευθέρας ζωῆς; Μήπως δὲν ἦτον καὶ ἄλλα χωρία εἰς τὴν Ἤπειρον, ἄξια νὰ ἐναντιωθῶσι τοῦ τυράννου; Διατί τάχατες ὅλα κλίνουν τὸν αὐχένα; Δὲν ἦτον, ἴσως καὶ μεγαλείτερα, καὶ εἰς ἰδίαν καλὴν τοποθεσίαν, καθὼς τὸ Σοῦλι; Ἔ! φανερὰ εἶναι, ἀδελφοί μου, ἡ αἰτία: ὅσα ὑποδουλώθησαν παρ᾿ αὐτοῦ, ἦτον καὶ πρότερον ὑποδουλωμένα, καὶ μόνον ἄλλαξαν τύραννον. Τὸ Σοῦλι ὅμως, μόνον τὸ Σοῦλι, δὲν ὑποτάσσεται, ἀλλ᾿ ἀψηφεῖ τὸν τύραννον· ὅσον ἀγαπᾶ τὴν ἐλευθερίαν του, τὸν πολεμεῖ, τὸν νικᾷ, καὶ τὸν καταπατεῖ μὲ τοὺς πόδας του

Και παρακάτω:

«Καί, τέλος πάντων, βλέποντες ἓν τόσον μικρὸν χωρίον, ἀπὸ μόνον χιλίους διαυθεντευτάς, χωρίς τινα μάθησιν, οὔτε προητοιμασίαν, νὰ φυλάττεται σῶον διὰ τόσους χρόνους, ἐναντίον ἑνὸς τυράννου τόσον μεγάλου, ἂς συλλογισθοῦν προσεκτικῶς, ὁποίων μεγάλων κατορθωμάτων εἶναι πρόξενος ἡ ἐλευθερία, καὶ ἂς βεβαιωθῶσι πλέον, ὅτι μόνον τὸ ὄνομα τῆς ἐλευθερίας φθάνει, διὰ νὰ δειλιάσῃ τὰς ἀνάνδρους καρδίας ὅλων τῶν μιαρῶν τυράννων τῆς γῆς.»

Κι ενώ είναι προφανές ότι η οργάνωση ελληνικού τακτικού στρατού θα έδινε σημαντικά πλεονεκτήματα στους Έλληνες επαναστάτες, προς το παρόν, οι μόνοι που μπορούν με τα όπλα ν’ αμφισβητήσουν την οθωμανική κυριαρχία είναι οι κλέφτες, οι αρματολοί και οι ανυπότακτοι ορεσίβιοι πληθυσμοί, στη Μάνη, στο Σούλι, στ’ Άγραφα, στα ορεινά της Μακεδονίας και αλλού. Όπως εύστοχα επισημαίνει και ο Περραιβός, δεν θα τολμούσαν ποτέ οι «ασήμαντοι και απειροπόλεμοι» ραγιάδες να κινηθούν, χωρίς τους εμπειροπόλεμους καπεταναίους και τους Σουλιώτες. Μετά την κατάκτηση της Πρέβεζας, ο Αλής σχεδιάζει την κατάληψη της Πάργας, που βρίσκεται υπό την προστασία των Ενετών. Δέκα Σουλιώτες φτάνουν στην Πάργα και καταστρώνουν άμεσα σχέδιο για τη στρατιωτική αντιμετώπιση της απειλής του πασά των Ιωαννίνων: τετρακόσιοι μαχητές θα στέλνονταν άμεσα στην πόλη σε περίπτωση επίθεσης κι άλλοι πεντακόσιοι θα χτυπούσαν νύχτα τις πλάτες των επιτιθέμενων.

Σουλιώτες και Παρασουλιώτες

Το όνομα Σουλιώτες έφεραν μόνο οι κάτοικοι του λεγόμενου «τετραχωρίου» (Κακοσούλι, Κιάφα, Αβαρίκο, και Σαμονέβα), αυτοί που κατά βάση παρείχαν προστασία στον γεωργικό πληθυσμό· όσοι έμεναν στο «επταχώρι» καλούνταν Παρασουλιώτες, ενώ οι άλλοι χωρικοί της περιοχής διακρίνονταν από την ονομασία του χωριού τους. Στο επταχώρι είχαν μετοικήσει κατά καιρούς σουλιώτικα γένη και διέμεναν μαζί με άλλους Χριστιανούς της περιοχής. Οι Σουλιώτες του επταχωρίου συμμετείχαν στη γενική πολεμική συνέλευση των Σουλιωτών, κυρίως σε περιπτώσεις σοβαρής στρατιωτικής απειλής κατά του Σουλίου· οι μαχητές που έδινε το επταχώρι και τα υπόλοιπα χωριά υπολογίζονται σε 300 με 600 διαλεγμένους άνδρες περίπου. Σε κάθε περίπτωση, οι επίλεκτοι μάχιμοι Σουλιώτες δεν ξεπερνούσαν τους 1.200 – 1.500 καλά οπλισμένους κι εκπαιδευμένους μαχητές. Κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Σουλίου, οι κάτοικοι των χωριών που βρίσκονταν υπό σουλιώτικη προστασία έμεναν γενικά στα σπίτια τους, μαζί με πολλά γυναικόπαιδα των Σουλιωτών, εκτός από το ένοπλο σώμα που αναφέραμε. Ωστόσο, οι εκάστοτε επιτιθέμενοι στο Σούλι, αν και γνώριζαν τι συνέβαινε, δεν τολμούσαν να επιτεθούν κατά των χωριών αυτών, από φόβο μήπως οι κάτοικοί τους οπλιστούν μαζικά εναντίον τους και υπέρ των Σουλιωτών.

Άρι Σέφερ: Οι Σουλιώτισσες

Άρι Σέφερ: Οι Σουλιώτισσες

Σε πολλές περιπτώσεις, τα ίδια τα χριστιανικά χωριά ζητούσαν την προστασία των Σουλιωτών, προκειμένου ν’ απαλλαγούν από τις καταπιέσεις των μουσουλμάνων και τον επώδυνο φόρο του «παιδομαζώματος». Κάποιος Καλέντζης, χριστιανός προεστός στο Αλποχώρι, απευθύνεται στον Γιώργο Μπότσαρη για να πληρώσει το χρέος της κοινότητάς του, με αντάλλαγμα την «προστασία» του χωριού από τη φάρα του εν λόγω οπλαρχηγού. Ο Καλέντζης ήταν κρατούμενος στις φυλακές των Ιωαννίνων, λόγω του συλλογικού χρέους της κοινότητας, και αποφυλακίστηκε, αφού ο Μπότσαρης πλήρωσε τα οφειλόμενα στον πασά. Τις επόμενες μέρες, ο επικεφαλής της κοινότητας κάλεσε στο σπίτι του τους Σουλιώτες καπετάνιους Μπότσαρη, Μπούσμπο, Δαγκλή, Ζέρβα και Μαλάμο και τους πρότεινε ξεκάθαρα ν’ αναλάβουν την ένοπλη προστασία του Αλποχωρίου, εκδιώκοντας τους Μωαμεθανούς· για την εξόφληση του χρέους προς τον Μπότσαρη, συμφωνήθηκε να καταβάλλεται «ετήσιον γεώμορον», ένα μέρος δηλαδή της αγροτικής παραγωγής. Επιπλέον, αποφασίζεται να «εφαρμοστεί το μέτρο» και σε γειτονικά χωριά, που ανήκαν επίσης σε Οθωμανούς. Πράγματι, οι Σουλιώτες, ενισχυμένοι από τους Χριστιανούς του Αλποχωρίου, βάζουν τα ξημερώματα φωτιά στους πύργους των «Σουμπασιάδων», σκοτώνουν τους μουσουλμάνους φρουρούς και ανακηρύσσουν το Αλποχώρι «αυτόνομο». Αμέσως μετά, και πάλι αιφνιδιαστικά, στράφηκαν εναντίον του Παλιοχωρίου, του Σκιαδά και της Ρουσιάστας κι έκαναν τα ίδια, παρά την ισχυρή αντίσταση που συνάντησαν. Αργότερα, μέχρι το 1744, οι Σουλιώτες έδιωξαν τους Τούρκους κι από άλλα οχτώ χωριά της περιοχής.

Ο Αλή Τεπελενλής, Πασάς των Ιωαννίνων. Σχέδιο εκ του φυσικού, της 14ης Μαρτίου, στη λίμνη του Βουθρωτού. Του Louis Dupré.

Ο Αλή Τεπελενλής, Πασάς των Ιωαννίνων. Σχέδιο εκ του φυσικού, της 14ης Μαρτίου, στη λίμνη του Βουθρωτού. Του Louis Dupré.

Στη Λάκκα Σουλίου, στο χωριό Δερβίσιανα, ο Σουλιώτης Φώτος Γούσης, με την βοήθεια συγγενών του από το Σούλι και τη σύμπραξη των ντόπιων Χριστιανών, έδιωξαν τους μουσουλμάνους Αλβανούς που κατοικούσαν στο χωριό, μαζί με τις τοπικές φρουρές· ολόκληρη η Λάκκα κηρύχτηκε «ελεύθερη και αυτόνομος». Τέτοιες ενέργειες συνέβαλαν σημαντικά στην εδραίωση του χριστιανικού στοιχείου στην Ήπειρο κι αποτέλεσαν αποτελεσματικό φραγμό στους εξισλαμισμούς και την αναγκαστική μετανάστευση των κατοίκων.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι όλα τα σουλιώτικα γένη δεν βρίσκονταν στην ίδια οικονομική κατάσταση. Ορισμένες φάρες, όπως οι Μποτσαραίοι, χάρη στον μεγάλο αριθμό των ενόπλων που διέθεταν και στις ικανότητες των καπεταναίων τους, φαίνεται ότι είχαν σχετική οικονομική άνεση. Είναι γνωστό επίσης ότι σε πολλές περιπτώσεις, πριν την τελική σύγκρουση, Σουλιώτες οπλαρχηγοί υπηρέτησαν ως αρματολοί του Αλή πασά σε περιοχές της Ηπείρου. Τέτοια ήταν και η περίπτωση του Γιώργη Μπότσαρη, ο οποίος είχε γεράσει πολεμώντας τους Τούρκους, και βρέθηκε τελικά στην υπηρεσία του πασά, στην περιοχή Λάκκα Σούλι («ρέθι» του Μπότσαρη), όπου φέρεται να κατείχε και ακίνητη περιουσία. Οι μικρότερες φάρες, μάλλον φτωχές κατά κανόνα κι εξαρτώμενες από τον πόλεμο, δηλαδή την παροχή προστασίας, τη μισθοφορία και τη ληστεία, δρουν σχεδόν ανεξέλεγκτα, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν τα μέσα για την επιβίωσή τους. Γενικότερα, οι Σουλιώτες, όπως και άλλοι ορεσίβιοι χριστιανικοί πληθυσμοί χαρακτηρίζονται συχνά ως άρπαγες, αντάρτες και φιλοχρήματοι. Σε μια περίπτωση, μέλη μιας μικρότερης φάρας είχαν κλέψει τριακόσια γιδοπρόβατα από περιοχή που προστάτευε το «κόλι» των Μποτσαραίων και ο γηραιός καπετάνιος μεταβαίνει αυτοπροσώπως στο Σούλι, για να ζητήσει το λόγο και την επιστροφή των κλοπιμαίων. Στις κατηγορίες και τις απαιτήσεις του Μπότσαρη, οι δράστες θ” απαντήσουν ευθέως: «Μπάσια Γιώργο, είσαι πλούσιος κι από φτώχεια δεν ξέρεις».

Κανένας απ’ τους παριστάμενους δεν αποδοκίμασε την «αυθάδην προς τον αρχηγόν γλώσσαν». Ο καπετάνιος, αφού έμεινε για λίγο σιωπηλός, σηκώθηκε κάτωχρος και αγανακτισμένος λέγοντας τα εξής παροιμιώδη: «Σαράντα χρόνια Μπότσαρης και τώρα μπασιά-Γιώργης.»· στη συνέχεια έφυγε θυμωμένος από το τετραχώρι, «ομόσας σκληράν εκδίκησιν» κατά των συμπατριωτών του, «αλλά και της πατρίδας του, δυστυχώς», όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Σπ. Αραβαντινός.  Η φράση υπονοούσε ασφαλώς το γεγονός ότι ο Μπότσαρης είχε ουσιαστικά περάσει στην υπηρεσία του Αλή, ως έμμισθος αρματολός· η λέξη «μπασιάς» σημαίνει τον προεστό, τον προύχοντα.

Αν και οι επιχειρήσεις των Σουλιωτών στρέφονταν συχνά κι εναντίον των χριστιανών της περιοχής, οι τελευταίοι καταλάβαιναν πολύ καλά ότι μια ενδεχόμενη πτώση του Σουλίου θα σήμαινε ακόμα πιο σκληρή αντιμετώπιση από τον πασά των Ιωαννίνων, και πολλές φορές βοηθούσαν κρυφά ή φανερά τους Σουλιώτες στους πολέμους με τον Αλή.  Η σουλιώτικη προστασία φαίνεται να ήταν προτιμότερη από την προστασία που πρόσφερε ο πανούργος πασάς. Η αντίληψη αυτή αποτυπώνεται και σε δημοτικά τραγούδια της εποχής:

«Κι οι Χριστιανοί της Τσαμουργιάς, γυναίκες άνδρες, ούλοι,

παρακαλούν στην εκκλησιά να μην παρθεί το Σούλι.

Και λεν: «Θεέ μου, Παναγιά, γλίτωσ’ το το καημένο,

γιατί δεν ήταν σ’ το ντουνιά ποτέ προσκυνημένο.»

Λουδοβίκος Λιπαρίνι: Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη

Λουδοβίκος Λιπαρίνι: Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη

Σ’ ένα ποίημα που έγραψε κάποιος λαϊκός ποιητής αλβανικής καταγωγής, ο Χατζή Σεχρέτης, προφανώς με την έγκριση αν όχι και την υπαγόρευση του ίδιου Αλή πασά, βρίσκουμε πολλές σημαντικές ιστορικές πληροφορίες για το Σούλι και τους Σουλιώτες. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με πολλά ντοκουμέντα της εποχής, χρειάζεται να είμαστε κάπως επιφυλακτικοί ως προς την εγκυρότητά τους, καθώς το ποίημα εκφράζει την αληπασαλίδικη άποψη για τα πράγματα, είτε περιέχει συνειδητές διαστρεβλώσεις των γεγονότων. Για την επίθεση στο Σούλι διαβάζουμε:

«Του λέει και του Βελή πασά «Το Σούλι να πλακώσης, / αν είσαι γιος του Αλή πασά, τη λύσσα να τους δώσεις. / Στο Κακοσούλι σήμερα να βάλεις το ποδάρι, / ν’ ακούγεται το νάμι σου σαν του Γαζή Μουχτάρη. / Πρώτα το Σούλι κύταξε να πας να το ζαπώσης [σ.σ. =κυριεύσεις, καταλάβεις], κατόπι τ’ αγρια βουνά νιζάμι να τα δώσεις, / αν πάρουν τ’ άγρια βουνά, αυτοί θελά κρυώσουν / και τα δικά τους τα κλειδιά ευθύς θελά τα δώσουν.»

Γενίτσαρος της ανακτορικής φρουράς και κηπουρός. Του Louis Dupré.

Γενίτσαρος της ανακτορικής φρουράς και κηπουρός. Του Louis Dupré.

Ο καλόγερος Σαμουήλ

Σύμφωνα με όσα γράφει ο Περραιβός, ο παπα – Σαμουήλ εμφανίζεται στο Σούλι ως αδιάλλακτος πολέμιος των μουσουλμάνων και του πασά: «Κατάς τας δεινάς ταύτας περιστάσεις συνετέσεν ουκ ολίγον και Ιερομόναχος τις Σαμουήλ, τούνομα, καταγόμενος εκ των περιχώρων της Παραμυθίας, προς τον οποίο επρόσφεραν σέβας, και υπακοήν οι Σουλλιώται· πολλάκις παρετάττετο ο ίδιος προσωπικώς, και εμάχετο ανδρείως, ώστε το παράδειγμα του ενθουσίαζεν άπαντας· τους εδίδασκε καθ’ εκάστην τα προς την πατρίδα χρέη, τους εσυμβούλευε να μη δέχωνται διόλου συνομιλίας, σχέσεις και υποσχέσεις του Πασά, ως ολέθριους ούσας πάντοτε τη πατρίδι, εμέμφετο αναφανδόν όσους εκ του Ιερατικού τάγματος συνέπραττον μετά των οθωμανών, και κατ’ εξαίρεσιν με τον Αλή Πασά· αφότου όμως αι απλαί και ευκατάληπτοι προς πάντας συμβουλαί του άλλαξαν φάσιν, και αντ’ αυτών εισήξε το προφητικόν και αλληγορικόν πρόσωπον, το οποίο κατασύρει τυφλοίς όμμασι τους απλούς και αμαθείς, έκτοτε ως ρηθήσεται, εχαλαρώθησαν τα συνήθη μεγαλότολμα και σωτηριώδη των Σουλιωτών φρονήματα.»

Η Κιάφα και τα σουλιώτικα βουνά

Η Κιάφα και τα σουλιώτικα βουνά

Ο Φίνλευ θεωρεί ότι ο Σαμουήλ είχε αφιερώσει τη ζωή του στον πόλεμο εναντίον των Μουσουλμάνων, κι αυτός ήταν ο βασικός λόγος που τον έφερε κοντά στους Σουλιώτες: «Ο ήρως του Σουλίου υπήρξεν εις ιερεύς καλούμενος Σαμουήλ, όστις είχε λάβει το παράδοξον παρωνύμιον η «Τελευταία Κρίσις». Ελέγετο ότι ήτο Αλβανός από το βόρειο μέρος της νήσου Άνδρου· αλλά φαίνεται να είχε κρύψει την καταγωγή του, διότι πας ήρως εν τη Ανατολή πρέπει να περιβάλλεται με ακτινοστέφανον μυστηρίου, καίτοι ο Σαμουήλ να επεθύμει όπως εξαλείψη από της μνήμης του πάσα σχέσιν με το παρελθόν διά ν’ αφιερώσει την ψυχήν του εις την προς τους Μουσουλμάνους πάλην, την οποίαν εθεώρει ως το πρώτιστον καθήκον επί της γης.»

Οι εν γένει καχύποπτοι Σουλιώτες δέχθηκαν τον ενθουσιώδη καλόγερο και μάλιστα τον ανακήρυξαν στρατιωτικό αρχηγό κατά τη διάρκεια της τελευταίας πολιορκίας. Χάρη στον Σαμουήλ οχυρώθηκε το Κούγκι και ο ίδιος προσωπικά φρόντιζε για τη διανομή των πολεμοφοδίων και των τροφών: «Ήτο ένθους εις την αποστολήν του· κ’ επειδή έπραττε το έργο του Χριστού, μικρόν τον έμελλε διά τους αφορισμούς δουλοφρόνων Ελλήνων επισκόπων.Οι Σουλιώται, καίτοι εν γένει θεωρούντες μεθ’ υποψίαν πάντα ξένον, εδέχθησαν τον Σαμουήλ, όταν το πρώτον ήλθε παρ’ αυτοίς ως μυστηριώδης ξένος, μετά σεβασμού και δέους. Τέλος, εις την ώραν του κινδύνου, καίτοι ιερέαν και ξένον, τον εξέλεξαν ως στρατιωτικόν αρχηγό των. Η θρησκευτική ζέσις ήτο η δεσπόζουσα ώθησις της ψυχής του. Η αρετή του ως ανδρός, η ανδρεία του ως στρατιώτου, η φρόνησις του εις παν αφορών το συμφέρον της κοινότητος και η άκρα αυταπάρνησίς του από παντός ιδιοτελούς σκοπού, τον έκαμαν ν’ αναγνωρισθεί γενικώς από τους πολεμιστές πάσης φάρας ως κοινός αρχηγός, άνευ τυπικής εκλογής. Η προσωπική διαγωγή του έμεινεν αναλλοίωτος δια του βαθμού του απονεμηθέντος αυτώ και, παρ’ εκτός εις το συμβούλιον και το πεδίον της μάχης, ήτο ακόμη απλούς ιερεύς. Επειδή ποτέ δεν έλαβε υπεροχή τινά επί των αρχηγών των φαρών, η επιρροή του δεν εξήπτε ζηλοτυπίαν.»

Ο Περραιβός αναφέρει ότι ο Σαμουήλ ήταν σχεδόν αγράμματος, πιθανότατα όμως γνώριζε στοιχειώδη γραφή κι ανάγνωση, εφόσον λειτουργούσε και ως παπάς στη σουλιώτικη κοινότητα: «Ούτε του ονόματός του την ορθογραφία εγίγνωσκε· εθαύμασα όμως ιδών και ακούσας αυτόν εξηγούντα εις απλήν φράσιν εκκλησιαστικά συγγράμματα, και μάλιστα τας προφητείας.»

Σύμφωνα με τον Αραβαντινό, ο μοναχός αυτός είχε το κοσμικό όνομα Σταύρος Θεμελής και καταγόταν από ένα χωριό κοντά στην Παραμυθιά. Νεαρός ακόμα υπήρξε μαθητής  του μάρτυρα Κοσμά του Αιτωλού, «και από τούτου εδιδάχθη τα στοιχειώδη γράμματα, αλλά το σπουδαιότερον εκ των λόγων και των έργων του ενθουσιώδους εκείνου κήρυκα της Χριστανικής αλήθειας, ήντλησε πολύτιμα κεφάλαια εθελοθυσίας και αφοσιώσεως εις την πίστιν και την πατρίδα. Εις το Σούλι εφανίσθη ημέραν τινά εν αρχήν των σουλιώτικων κατά του Αλή αγώνων κι έμενε μονάζων εν τινί σπηλαίω του Κούγκι, περιερχόμενος δε τας πέριξ κώμας και συλλέγων συνδρομάς ανήγειρε κατ’ αρχάς μεν τον ναΐσκο της Αγίας Παρασκευής, βραδύτερον δε και το μικρόν φρούριον· αμφότερα δε ταύτα έκτισεν ο Σαμουήλ διαρκούσης της εκστρατείας του Αλή κατά Τζωρτζήμ Πασά της Ανδριανουπόλεως. Συνείθιζε δ’ εν τοις κηρύγμασι να παρενθέτη συνεχώς τας λέξεις «η τελευταία κρίσις», εντεύθεν δε επωνομάσθη και «Σαμουήλ, τελευταία κρίσις». Το αυστηρόν του βίου του δεν εβράδυνε να ελκύση τον σεβασμό πάντων των Σουλιωτών· κατατρεχομένων δε τούτων υπό πολλών προς αλλήλους διενέξεων ο Σαμουήλ εχρησιμοποίει την επιρροήν του παρ’ αυτοίς συμβιβάζων τα διεστώτα· αλλά και πολέμαρχος εκ των αρίστων ανεδείχθη ο Σαμουήλ, το δε τέλος αυτού περιβαλόν διά της αίγλης του μαρτυρίου την πολιάν κεφαλήν του επισφράγισε βίον έμπλεου πατριωτισμού και θρησκευτικής αφοσιώσεως και ανέδειξε τούτον ένα των εθνικών ημών μαρτύρων.»

Σύμφωνα με αναφορά του ίδιου, ο Υδρωμένος γνώρισε προσωπικά τον Σαμουήλ στην Πάργα και την Κέρκυρα και τον περιγράφει ως: «ονειροπόλον και ονειροκρίτην, φέροντα πάντοτε Ευαγγέλιον και την Αποκάλυψιν του Ιωάννη, και ερμηνεύοντα τας ρήσεις των κατά τας περιστάσεις· προσθέτει ακόμα ότι ο λαός «τον εσέβετο ως προφήτη.»

Ντονάτο Φραντσέσκο Ντε Βίβο:Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλλα

Ντονάτο Φραντσέσκο Ντε Βίβο:Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλλα

Η τελευταία πολιορκία

Ο Αλή πασάς, αφού απέτυχε να κατακτήσει μέχρι τότε το Σούλι με τα όπλα, επιχειρεί να πάρει με το μέρος του ισχυρούς Σουλιώτες καπεταναίους, όπως ο Φώτος Τζαβέλας και ο Γιώργης Μπότσαρης. Κι ενώ η φάρα των Τζαβελαίων συμμετέχει στην άμυνα του Σουλίου, ο Φώτος εκβιάζεται συστηματικά από τον Αλή, προκειμένου ν” αποχωρήσουν οι δικοί του από το Σούλι. Εβδομήντα έως εκατό άριστοι πολεμιστές των Μποτσαραίων βρίσκονται ήδη έξω από το Σούλι κι εξασθενίζουν σημαντικά την άμυνα του:

«Ο Αλής και πάλιν έστρεψε τα όπλα κατά των Σουλιωτών, των οποίων οι ραδιουργίαι μετά της Ρωσίας και της Γαλλίας είχον εξάψει την αγανάκτησιν του σουλτάνου και είχον προκαλέσει την ανησυχία του μουσουλμανικού πληθυσμού της νοτίου Αλβανίας. Τώρα μετεχειρίσθη την κρυφήν προδοσίαν ως λυσιτελέστερον μέσον νίκης ή την φανεράν εχθροπραξίαν. Αι αντιζηλίαι και οι διχόνοιαι των φαρών τον κατέστησαν ικανόν να προσελκύση διάφορους αρχηγούς, οίτινες εισήλθον εις την υπηρεσίαν του ως μισθοφόροι στρατιώται. Κατόρθωσε προσέτι να συλλάβει και να κρατεί μέλη τινά των Σουλιώτικων οικογενειών αίτινες, ανθίσταντο εις τα σχέδιά του, ως ομήρους, εις Ιωάννινα. Ο Φώτος Τζαβέλλας, ο ισχυρότερος Σουλιώτης, κατέστη οπαδός του, και ο Γιώργης Βότσαρης, μεθ’ όλης της φάρας του, ετάχθη εις την υπηρεσίαν του κι εχρησίμευε δια να φυλάττη τας γαίας των Μουσουλμάνων και Χριστιανών γεωπόνων, τας κείμενας μεταξύ του σουλιώτικου εδάφους και της πεδιάδος των Ιωαννίνων, από τας προνομεύσεις των συμπατριωτών του. Δια της λιποψυχίας ταύτης, η κοινότης έχασε τας υπηρεσίας εβδομήκοντα οικογενειών και εκατόν αγαθών πολεμιστών.» Τελικά οι Τζαβελαίοι θα παραμείνουν μέχρι τέλους στα Σουλιώτικα βουνά και κανένας Σουλιώτης δε θα παραδοθεί ζωντανός στα χέρια του Αλή – όσα κι αν γράφτηκαν για τη διαγωγή του Τζαβέλα, είναι γεγονός ότι ο γενναίος καπετάνιος στην πράξη προστάτευσε τη ζωή των πολεμιστών και των γυναικόπαιδων του Σουλίου, παρά τις απειλές, τους εκβιασμούς και τις ατέλειωτες ραδιουργίες του αδίστακτου Αλή.

Ο Αλής καταδίωξε άγρια όλους τους Σουλιώτες. Στο περισπούδαστο βιβλίο της «Σούλι και Σουλιώτες», η Βάσω Ψιμούλη επιχειρεί ν’ ανασκευάσει τον «μύθο» σχετικά με τον χορό του Ζαλόγγου· κι ενώ υπάρχουν εκατοντάδες περιπτώσεις στις οποίες οι Σουλιώτες και οι Σουλιώτισσες έδειξαν εκπληκτική γενναιότητα μπροστά στο θάνατο, αφιερώνονται ολόκληρες σελίδες για ν’ αποδειχθεί ότι οι γυναίκες στο Ζάλογγο έπεσαν μεν στο γκρεμό και σκοτώθηκαν μαζί με τα παιδιά τους, αλλά χωρίς να… τραγουδούν και να χορεύουν. Οι γυναίκες που προτίμησαν το θάνατο από τη σκλαβιά ανήκαν στη φάρα των Μποτσαραίων, εγγονός του Γιώργη Μπότσαρη ήταν ο γενναίος καπετάνιος Μάρκος Μπότσαρης, που διακρίθηκε στην Επανάσταση κι έπεσε στο πεδίο της μάχης, κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής επίθεσης κι ενώ οι Σουλιώτες καταδίωκαν του εχθρούς. Όποιος διαβάσει τις πηγές της εποχής, εύκολα θα βρει εκατοντάδες περιπτώσεις που Έλληνες χριστιανοί προτίμησαν να πεθάνουν παρά να σκλαβωθούν ή να εξισλαμιστούν· ηρωικό θάνατο επέλεγαν όχι μόνον άμαχοι και κυρίως νέες γυναίκες που προορίζονταν για τα χαρέμια ή τα σκλαβοπάζαρα αλλά και σκληροτράχηλοι άντρες του τουφεκιού, που θα μπορούσαν ν’ απολαύσουν τιμές, πλούτη και αξιώματα, αν άλλαζαν απλώς την πίστη τους κι εντάσσονταν στις στρατιωτικές δυνάμεις του σουλτάνου – οι Έλληνες δεν καταλάμβαναν ποτέ ανώτατες στρατιωτικές θέσεις, ενώ μπορούσαν να σταδιοδρομήσουν ως δραγουμάνοι της Πύλης η οσποδάροι της Βλαχίας· σε πολλά μη στρατιωτικά πόστα βρίσκονται αυτή την εποχή συστηματικά Έλληνες χριστιανοί· ήταν πολύ συνηθισμένο οι γονείς να σκοτώνουν τα παιδιά τους στον έσχατο κίνδυνο, αν και η σχολική ιστοριογραφία έχει τους λόγους της να μην αναφέρει ακριβώς την τύχη των νεαρών αγοριών που αιχμαλωτίζονταν από τους Τούρκους· Σε αντίθεση με τους πιο ευέλικτους και κοσμογυρισμένους Έλληνες των ανώτερων τάξεων, οι χωριάτες κλέφτες έσφαζαν κυριολεκτικά στο γόνατο για ζητήματα τιμής και σπανίως άλλαζαν την πίστη τους. Οι πράξεις εξαιρετικής γενναιότητας και αυτοθυσίας δεν είναι λοιπόν πάντοτε «κατασκευές» των ιστορικών, αν και αναμφίβολα τα εθνικά κράτη χρειάζονται τόσο τους εθνικούς ήρωες όσο και τους εθνικούς μύθους· με άλλα λόγια, ήταν τέτοιος ο ηρωισμός και η ανδρεία των Ελλήνων και των χριστιανών που πολέμησαν στον Αγώνα της ανεξαρτησίας, ώστε κάθε κατασκευή καταντάει περιττή – η αντίσταση στο πολύπαθο Μεσολόγγι, στην οποία συμμετείχαν και αρκετοί Σουλιώτες, άφησε κατάπληκτη ολόκληρη την Ευρώπη και αποτέλεσε τον «φάρο» της ελληνικής ελευθερίας· μετά το «προδομένο» Μεσολόγγι, και παρά τις ατέλειωτες εμφύλιες διαμάχες, δεν υπήρχε δρόμος επιστροφής για τους επαναστάτες· αν και οι περισσότεροι ηγέτες της επανάστασης δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων, ο ελληνικός λαός είχε αποδείξει περίτρανα ότι ήταν αποφασισμένος να νικήσει ή να πεθάνει.

Ο Αλή Πασάς. Έγχρωμη χαλκογραφία του J. Cartwright.

Ο Αλή Πασάς. Έγχρωμη χαλκογραφία του J. Cartwright.

Σύμφωνα με τον Περραιβό, μέσα σε δεκαοχτώ μήνες σκληρών συγκρούσεων, εκτός από τους τραυματίες, δεν σκοτώθηκαν πάνω από 100 Σουλιώτες μαχητές, ενώ οι Τούρκοι και οι σύμμαχοί τους είχαν συνολικά 3.800 νεκρούς. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο ίδιος: «ούτε η πληθύς του στρατού, ούτε ο θάνατος, ούτε οι νυχθημερινοί κόποι ή ο καύσων και το ψύχος εμικροψύχησαν ποτέ τους Σουλιώτας, αλλά μόνον η έλλειψις τροφών, ήτις είναι εχθρός ακαταδάμαστος· όσα κρέατα αλατισμένα είχαν όλα εβρώμεψαν, τα άλευρα εδαπανήθησαν, εις δε τα χωρία υπήρξε σιτοδεία κατ’ εκείνο το έτος.»

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας οργανωμένης επίθεσης στο Σούλι, ο Αλής επικήρυξε κάθε κεφάλι Σουλιώτη για πεντακόσια γρόσια, κι εκείνοι, με ειρωνεία, επικήρυξαν κάθε κεφαλή Τούρκου για δέκα φυσέκια· σε άλλη περίπτωση, οι Σουλιώτες αντάλλαξαν έναν Τούρκο αιχμάλωτο μ’ έναν γάιδαρο που είχαν πιάσει οι πολιορκητές έξω από το καστρότειχο. Την 3η Σεπτεμβρίου του 1803, τα στρατεύματα του πασά καταλαμβάνουν το Κακοσούλι, μετά την προδοσία του Πήλιου Γούση, ο οποίος έμπασε νύχτα στο σπίτι του 200 Τουρκαλβανούς στρατιώτες· ο Γούσης πρόδωσε την πατρίδα του για ένα ευτελές ποσό (12 πουγγιά ή τριακόσιες αγγλικές λίρες της εποχής)· ο προδότης ισχυρίστηκε ότι υπέκυψε στις προτάσεις του Βελή πασά για να ελευθερώσει τον γαμπρό του, ο οποίος βρισκόταν αιχμάλωτος στα Γιάννενα, αλλά δεν παρέλειψε να λάβει και το αντίτιμο της προδοσίας. Την ίδια χρονιά εγκαταλείπει και ο Κουτσονίκας τον αγώνα των συμπολιτών του και η κατάσταση στα σουλιώτικα βουνά αρχίζει να γίνεται απελπιστική. Η προδοσία του Μπότσαρη και του Κουτσονίκα μνημονεύεται και σε δημοτικό τραγούδι για την πτώση του Σουλίου:

«Ανάθεμά σε, Μπότσαρη, και σένα, Κουτσονίκα

Με τη δουλειά που κάματε τούτο το καλοκαίρι.»

Τα πράγματα δεν είναι εύκολα ούτε στο τουρκικό στρατόπεδο· οι Τούρκοι και οι μουσουλμάνοι Αλβανοί στρατιώτες τρέφονται με άψητο καλαμποκίσιο ψωμί, σκόρδα, κρεμμύδια και κατάξερα τυριά· επιπλέον έπεσε αρρώστια στο στράτευμα (λοιμική νόσος), εξαιτίας της αποφοράς των πτωμάτων και την παντελή έλλειψη μέτρων προσωπικής υγιεινής. Οι πολιορκητές του Σουλίου λιποτακτούν συνεχώς και άνα πάσα στιγμή απειλείται πλήρης διάλυση των τουρκικών δυνάμεων: «…Όλοι εκ συμφώνου εξέφραζαν, ότι προς ανθρώπους ους ο Θεός έπλασε να μην  κοιμώνται, να μην κουράζωνται και να μη χορταίνουν σκοτώνοντες Τούρκους, δεν δύνανται να μάχονται, διά τούτο προκρίνουν να επιστρέψωσιν εις τα ίδια, παραβλέποντες και μισθούς και παν τυχηρόν.»

Κατά τον Περραιβό, «Πιθανότατη ην η διάλυσις των τουρκικών στρατοπέδων, αλλ’ αι προφητικαί συμβουλαί του ιερομόναχου Σαμουήλ εξεναντίας πολύ την ενίσχυσαν, διότι οι απλοί και αμαθείς Σουλλιώται, δοξάζοντες αυτόν ως προφήτη, εδέχοντο και τους λόγους του ως θεοπνεύστους· αι δε συμβουλαί του ήσαν αι εξής: α) να μην πολεμώσι πλέον με τους Τούρκους…» Είναι πιθανόν, αυτή η αμυντική αναδίπλωση του πολέμαρχου μοναχού να είχε σκοπό να διασώσει όσους περισσότερος μπορούσε, καθώς έβλεπε ότι οι φάρες συμβιβάζονταν η μία μετά την άλλη, υπό την απειλή της λιμοκτονίας -πολεμούσαν κυριολεκτικά χωρίς ψωμί και νερό, εξαντλημένοι από την τρίχρονη σκληρή πολιορκία. Όπως και να έχουν τα πράγματα, οι Σουλιώτες δεν μπόρεσαν τελικά να κάνουν την τελική αντεπίθεση και να διαλύσουν το στρατόπεδο των πολιορκητών. Πράγματι, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού θα σωθεί και θα ζήσει για 17 χρόνια στα Επτάνησα. Με την επιστροφή τους από την Κέρκυρα, στα 1820, οι Σουλιώτες θα καταλάβουν ξανά το Σούλι, ως …σύμμαχοι του άσπονδου εχθρού τους Αλή πασά, ο οποίος εν τω μεταξύ έχει κηρυχτεί φιρμανλής και αντάρτης από την Πύλη και αντιμετωπίζει πολυάριθμες σουλτανικές δυνάμεις. Ωστόσο, γρήγορα θα εγκαταλείψουν το στρατόπεδο του Αλή και θα πάρουν ορμητικά μέρος στην ελληνική Επανάσταση που εκδηλώνεται την άνοιξη του 1821. Οι καιροί έχουν παρέλθει, και πλέον η σουλιώτικη ελευθερία συνδέεται ξεκάθαρα με την εθνική ελευθερία των Ελλήνων και τον ανυποχώρητο αγώνα εναντίον του σουλτάνου.

Οι Σουλιώτες συμμετείχαν σε όλα τα κινήματα εναντίον της Πύλης (κυρίως στα 1770 και 1790) και είναι γνωστό πως βρισκόταν σταθερά σε επαφή με τη Ρωσία· Άγγλοι, Γάλλοι και Βενετοί παρακολουθούσαν επίσης στενά τη σουλιώτικη κοινότητα των αρειμάνιων πολεμιστών, οι οποίοι, εκτός των άλλων, στέκονταν ισχυρό εμπόδιο στην επέκταση των τουρκικών κτήσεων στα Επτάνησα κι έβαζαν χαλινάρι στα στρατιωτικά σχέδια του Τεπελενλή για την κατάληψη της Πάργας, της Πρέβεζας και της Κέρκυρας.  Η πολεμική τους δεινότητα ήταν γνωστή κι αποδεδειγμένη, καθώς σουλιώτικα μισθοφορικά τμήματα είχαν πολεμήσει σε πολλές μάχες· ωστόσο, σπανίως μεγάλος αριθμός πολεμιστών συμμετέχει σε μακρινές εκστρατείες, καθώς υπάρχει πάντοτε ο φόβος του Αλή και των ισχυρών μουσουλμάνων μπέηδων της περιοχής. Οι Σουλιώτες πολεμούσαν πάντοτε υπό τις διαταγές του καπετάνιου της φάρας τους και ουδέποτε δέχτηκαν να υπηρετήσουν ως κανονικοί τακτικοί στρατιώτες·  ως μισθοφόροι στα Επτάνησα, μετά την πτώση του Σουλίου, κατετάγησαν σε χωριστά τάγματα «ελαφρών κυνηγετών», κατά γένη, και δόθηκαν στους πρώην καπεταναίους αντίστοιχοι στρατιωτικοί βαθμοί· άλλοι πολέμαρχοι κατείχαν στρατιωτικούς τίτλους και διπλώματα του ρωσικού στρατού. Ατυχώς, την περίοδο της τελευταίας πολιορκίας, η Ρωσία έχει καλές σχέσεις με την Πύλη και οι Σουλιώτες εγκαταλείπονται ουσιαστικά στις δυνάμεις τους, παρά τις υποσχέσεις για βοήθεια που είχαν δοθεί από τα πιο επίσημα χείλη. Ούτε οι Βενετοί θα στείλουν ενισχύσεις στις «δέκα χιλιάδες πολιορκημένες ψυχές»· στις επιστολές που σώζονται οι Σουλιώτες ζητούν απεγνωσμένα τρόφιμα και πολεμοφόδια, από τους «Χριστιανούς» συμμάχους, χωρίς πρακτικά αποτελέσματα.

Κατά τα γραφόμενα του Περραιβού, η τελική συμφωνία προέβλεπε να τους αφήσει «ο στρατάρχης» Βελής να βγουν οι Σουλιώτες από το Κούγκι «συν γυναιξί και τέκνοις», με όλα τα «κινητά έπιπλά των.»· τόπος μετεγκατάστασης ορίζεται η Πάργα, ενώ, επειδή και τα δύο μέρη ήταν καχύποπτα, προβλέπεται να δοθούν όμηροι («ρεχέμια») κάποιοι από τους «στρατηγούς» του Αλή ή τα παιδιά τους, ως ελάχιστη εγγύηση για την ασφαλή αποχώρηση των τελευταίων μαχητών από το Σούλι· η μεταφορά της κινητής περιουσίας των πολιορκημένων θα γινόταν με φορτηγά ζώα μέχρι την Πάργα, «άνευ πληρωμής»· όσα πολεμοφόδια απέμειναν στο φρούριο συμφωνήθηκε να τ’ αγοράσει ο Βελής «στην τρέχουσα τιμή» και να πληρώσει την αξία τους σε μετρητά· τελευταίος και σημαντικός όρος, ήταν ν’ απελευθερωθούν οι 24 Σουλιώτες όμηροι και η οικογένεια του καπετάνιου Φώτου Τζαβέλα, οι οποίοι κρατούνταν από τον Αλή πασά: «…όσοι ακολουθήσουν τον Φώτον Τζαβέλλαν ότι τους έδωκα την άδειαν δια να εύγουν ελεύθερα και να είναι απείρακτοι από το ασκέρι μου (στράτευμά μου), και από κάθε ένα, Γκερέκ (τόσον) στο εύγα τους, Γκερέκ (όσον) σε κάθε τόπον εδικόν μας όπου ορίζωμεν και καθίσουν να είναι απείρακτοι.» Ασφαλώς, οι Σουλιώτες περίμεναν ότι ο Αλής θα καταπατήσει αμέσως τους όρκους του. Ο δε Βελής, ο δευτερότοκος γιος του και αρχηγός της επιχείρησης, περιγράφεται από πολλούς ως ένα από τα χειρότερα καθάρματα των Ιωαννίνων. Ο Σαμουήλ, με τις «αρετές» και τις «δεισιδαιμονίες» του, ενήργησε αποφασιστικά, ώστε ν’ αποχωρήσουν άπαντες οι Σουλιώτες σώοι από το Κούγκι, αφού «εσυμβούλευσεν ενθέρμως τον Μπότσαρην, τον Κουτσονίκα και τους παρ’ αυτών απατηθέντας.»

Στις 12 Δεκεμβρίου, υπογράφεται συνθηκολογία με τους Σουλιώτες οπλαρχηγούς και παραδίδεται η Κιάφα και το Κούγκι· ο Τζαβέλας, ο Δράκος και ο Ζέρβας είχαν επίσημη άδεια ν’ αποσυρθούν, ο καθένας με τη φάρα του, στην Πάργα. Εν τω μεταξύ ο πανούργος Αλή πασάς διατάζει να στηθούν ενέδρες στο δρόμο και να συλληφθούν οι αρχηγοί ζωντανοί. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Φίνλει, «Η παράτασις της εκδικήσεως ήτο μια των μέγιστων ηδονών του.»· όμως κάποιοι απ’ τους μουσουλμάνους αγάδες και τους Έλληνες αρματολούς που υπηρετούσαν στο στρατό του Βελή έμαθαν το σχέδιο κι έστειλαν κρυφά μήνυμα στους Σουλιώτες, οι οποίοι ταχύτατα κι αιφνιδιαστικά άλλαξαν πορεία, ματαιώνοντας τα  φονικά σχέδια του Τεπελενλή.

Η τελευταία φονικότατη μάχη δόθηκε στις 7 Δεκεμβρίου του 1803, έξω απ’ το Κούγκι, κι έδειξε ότι η διάλυση του στρατοπέδου των πολιορκητών, ακόμα και την ύστατη στιγμή, δεν ήταν ένα ονειροπόλημα του Σαμουήλ, αλλά μια πραγματική δυνατότητα που πήγαζε από το αδάμαστο πολεμικό φρόνημα των Σουλιωτών. Ο καλόγερος Σαμουήλ αρνήθηκε να δώσει οποιαδήποτε πίστη στις συνθήκες του Αλή πασά και των γιων του, αφού γνώριζε ότι αυτές δεν είχαν καμμιά αξία· αφού αποχώρησαν συντεταγμένα και οι τελευταίοι εξακόσιοι μαχητές από το φρούριο, ο Σαμουήλ έμεινε με πέντε συντρόφους στο Κούγκι, για να παραδώσει τα πολεμοφόδια, έναντι συμφωνημένης πληρωμής· αξίζει να σημειωθεί, ότι οι Σουλιώτες εξασφάλισαν μάλλον τις καλύτερες δυνατές συνθήκες υποχώρησης· σε όλη τη διάρκεια της πολιορκίας, ο Αλής επιδίωκε να «κόψει με το σπαθί» όσους περισσότερους Σουλιώτες μπορούσε, ενώ ο Βελής ήταν μάλλον οπαδός της συνθηκολόγησης και του χρηματισμού. Κατά τα γραφόμενα του Περραιβού, ο Σαμουήλ βάζει φωτιά στο μπαρούτι μετά από τις απειλές του Τούρκου απεσταλμένου για σκληρή τιμωρία από τον πασά: «Μεθ’ ημέρας τρεις του τραγικού συμβάντος, εξέτασεν ο Περραιβός εις την Πάργαν Σουλιώτην τινά ημιφλογισμένον σχεδόν υπό της πυρίτιδος, ιστάμενον κατ’ εκείνην την στιγμήν εκτός της θύρας της πυριτιδαποθήκης, ομοίως και άλλους δυό συγγενείς του Σαμουήλ, οίτινες τον εβεβαίωσαν, ότι βαστών κυρίον αναμμένον εις τα χείρας ανέβη μετά τις απειλάς του Τούρκου επί τινός κιβωτίου, αφ΄όπου δους την απάντησιν εις τον Τούρκον έρριψεν ταυτοχρόνως το φυτήλι του κηρίου επί το έδαφος, ενώ υπήρχε διεσκορπισμένη πυρίτις και ούτω γέγονε, ο γέγονε· διό η απάντησις προς τον Τούρκον, και η τελευταία πιθανόν επίγνωσις της εκ των προφητειών απάτης υπήρξαν, νομίζω, τα κύρια του τέλους του αίτια.»

Πιθανότατα ο Σαμουήλ μπορούσε να σώσει τη ζωή του, αν και πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι ο εκδικητικός και αιμοβόρος Αλής θα τον κυνηγούσε παντού. Στο Σούλι είχε χαθεί σε τρία χρόνια το στρατιωτικό άνθος της Τουρκιάς και της Αρβανιτιάς. Ο πασάς κατέλαβε το Σούλι, δεν μπόρεσε όμως να συλλάβει ζωντανούς τους ανυπότακτους Σουλιώτες – οι σκληροτράχηλοι μαχητές αποχώρησαν ένοπλοι στα Επτάνησα και θα επιστρέψουν 17 χρόνια αργότερα, για να λάβουν ορμητικά μέρος στην ελληνική Επανάσταση που θα ξεσπάσει.  Η παράδοση του Σουλίου ήταν η «τελευταία κρίσις» του ανδρείου καλόγερου: «Η πτώσις του Σουλίου εφάνη να δίνει πέρας εις την αποστολή του, Όταν οι Σουλιώτες κατέλιπον το Κούγκι, απήλθεν εις την πυριταποθήκιν του με αναμμένον πυρείον, δηλώσας ότι άπιστος δε θα μεταχειριστεί ποτέ πυρίτιδα εμπιστευμένην εις την φύλαξιν του εναντίον Χριστιανών, και απέθανεν εν τη εκρήξει.»

Κέρκυρα, Cartwright, 12 framed prints from Views in the Ionian Islands, 1821. Διακρίνονται κάποιοι Σουλιώτες πρόσφυγες

Κέρκυρα, Cartwright, 12 framed prints from Views in the Ionian Islands, 1821. Διακρίνονται κάποιοι Σουλιώτες πρόσφυγες

 

Πηγές κι ενδεικτική βιβλιογραφία

Σπ. Π. Αραβαντινός, Ιστορία Αλή πασά του Τεπελενλή, Αθήνα, 1895.

Βάσω Δ. Ψιμούλη, Σούλι και Σουλιώτες, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005

Παπαρρηγόπουλος, Κωνσταντίνος Δ., Ιστορία του ελληνικού έθνους: Από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα / Κ. Παπαρρηγόπουλου, Π. Καρολίδη, Γ. Αναστασιάδη, Ν. Μουτσόπουλου. Αθήνα, 1925.

Γεώργιος Φίνλεϋ, Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως, μετάφραση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, επιμέλεια: Άγγελος Γ. Μαντάς. Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, 2008.

Χριστόφορος Περραιβός (1889). «Ιστορία του Σουλλίου / συγγραφείσα παρά Χριστοφόρου Περραιβού υποστρατήγου, εκδίδοται επιστασίαι Κ. Ζησίου καθηγητού.». Εν Αθήναις: Τύποις και αναλώμασι Π. Δ. Σακελλαρίου.

Χριστόφορος Περραιβός (1836). «Απομνημονεύματα πολεμικά: διαφόρων μαχών συγκροτηθεισών μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών κατά τε το Σούλιον και Ανατολικήν Ελλάδα από του 1820 μέχρι του 1829 έτους / Συγγραφέντα παρά του Συνταγματάρχου Χριστοφόρου Περραιβού του εξ Ολύμπου της Θετταλίας και διηρημένα εις τόμους δύω.». Εν Αθήναις: Εκ της Τυπογραφίας Ανδρέου Κορομηλά.

http://www.lifo.gr/team/sansimera/56337

http://greek-lastnames.blogspot.gr/2013/01/1834.html

http://el.travelogues.gr/tag.php?view=313

Οικονομικό έγκλημα η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών

Από

Οικονομικό έγκλημα η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών

Του Γιώργου Δελαστίκ*

Ένα απίστευτο οικονομικό έγκλημα διεπράχθη τον περασμένο μήνα εν μέσω σιωπής των μέσων ενημέρωσης, με την υποτιθέμενη ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Το ελληνικό δημόσιο -δηλαδή όλοι ο Έλληνες φορολογούμενοι- έχασε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ταυτόχρονα οι ελληνικές τράπεζες πέρασαν για ένα κομμάτι ψωμί κυριολεκτικά στους ξένους! Επιπροσθέτως, μέσω αυτής της ανακεφαλαιοποίησης καταστράφηκαν εντελώς όλοι οι παλιοί μέτοχοι των ελληνικών τραπεζών. Πρέπει να είναι πλέον εντελώς ηλίθιος όποιος δώσει λεφτά για να αγοράσει μετοχές ελληνικών τραπεζών! Ηλίθιος ή αδίστακτος κερδοσκόπος που να διαχειρίζεται κολοσσιαία ποσά δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων ή ευρώ!

Είναι πραγματικά ανήκουστο πόσο απίστευτα φθηνά πουλήθηκαν στην ανακεφαλαιοποίηση οι νέες μετοχές των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της χώρας μας.trapezes-6-thumb-large

Η πιο ακριβή μετοχή στην ανακεφαλαιοποίηση ήταν αυτή της Άλφα Μπανκ, η οποία κοστίζει – εδώ κρατήστε την αναπνοή σας – μόνο… τέσσερα (4) λεπτά του ευρώ!!! Ναι, το ξαναγράφουμε για να μην νομίζετε ότι έγινε τυπογραφικό λάθος: τέσσερα λεπτά του ευρώ κόστιζε η ακριβότερη μετοχή ελληνικής τράπεζας στην ανακεφαλαιοποίηση!

Με ένα κέρμα του ενός ευρώ δηλαδή μπορούσατε να αγοράσετε… 25 μετοχές της Άλφα Μπανκ που ήταν ακριβή! Γιατί η μετοχή της Εθνικής Τράπεζας πουλήθηκε στη μισή τιμή της Άλφα – δηλαδή μόνο 2 λεπτά!!!

Άρπαξαν τζάμπα τις τράπεζες

Όσο για τη μετοχή της Γιούρομπανκ αυτή ήταν ακόμα φτηνότερη. Δεν κόστιζε παρά μόλις ένα (1)… λεπτό! Εδινε δηλαδή ένα παιδάκι ένα ευρώ και αντί για κουλουράκια έπαιρνε… εκατό μετοχές της Γιούρομπανκ! Ναι, εκατό!

Αυτή όμως που έσπασε κάθε ρεκόρ ήταν η Τράπεζα Πειραιώς, η οποία καθόρισε την τιμή της μετοχής της στην ανακεφαλαιοποίηση στα… τρία δέκατα του ενός λεπτού! Με άλλα λόγια με ένα ευρώ μπορούσε κάποιος να αγοράσει… 333 μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς! Με τρία ευρώ αγόραζε… 1000 (χίλιες) μετοχές αυτής της τράπεζας! Χίλιες τραπεζικές μετοχές με τρία ευρώ!

Εννοείται φυσικά ότι μετοχές ανακεφαλαιοποίησης δεν μπορούσαν να αγοράσουν μεμονωμένοι επενδυτές. Αυτό ήταν απαγορευμένο. Όλο το κόλπο ήταν στημένο για να πάρουν κυριολεκτικά τσάμπα τις ελληνικές ξένοι άρπαγες κερδοσκόποι (αυτοί που αποκαλούνται «γύπες» γιατί πέφτουν επί οικονομικών πτωμάτων) αλλά και κάποιοι Έλληνες «θεσμικοί επενδυτές» μπασμένοι στα κόλπα.

Πως έφαγαν δεκάδες δισ. ευρώ του κράτους

Οι τραπεζίτες χρησιμοποίησαν και ένα άλλο κόλπο. Αυτό της μείωσης του αριθμού των μετοχών (στα αμερικανικά αυτό αποκαλείται reverse split). Οποιος είχε δηλαδή π.χ. 100 μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς ή της Γιούρομπανκ έπαιρνε… 1 νέα μετοχή, όποιος είχε 50 μετοχές της Άλφα Μπανκ έπαιρνε 1 καινούργια και όποιος είχε 15 παλιές μετοχές της Εθνικής έπαιρνε μία καινούργια.

Για να καταλάβουμε καλύτερα πώς αφανίστηκαν οι παλιοί μέτοχοι και καταστράφηκαν εντελώς οικονομικά χάνοντας όλα τα λεφτά που είχαν δώσει για αγορά τραπεζικών μετοχών, θα δώσουμε ένα παράδειγμα.

Αν κάποιος είχε πάρει 15 μετοχές της Εθνικής Τράπεζας στην εποχή που αυτή στοίχιζε 23 ευρώ, θα είχε δώσει 345 ευρώ. Αυτές τις 15 μετοχές όμως τις αλλάζει υποχρεωτικά με 1 νέα μετοχή, η αξία της οποίας την Πέμπτη στο Χρηματιστήριο ήταν… 85 λεπτά! Έδωσε 345 ευρώ και παίρνει 85 λεπτά!

Σημειώνεται ότι οι μετοχές της Εθνικής μπήκαν στη συνεδρίαση της Πέμπτης με τιμή 1,21 ευρώ και αμέσως «κλείδωσαν» υφιστάμενη πτώση… 30% (!) στα 85 λεπτά.

Αιτία αυτής της καταβαράθρωσης είναι το γεγονός ότι στις 14 Δεκεμβρίου θα μπουν στην αγορά οι νέες μετοχές με 30 λεπτά – με άλλα λόγια 15 (!) φορές πάνω από την τιμή αγοράς που ήταν 2 λεπτά. Μιλάμε δηλαδή για κέρδος των κερδοσκόπων απατεώνων της τάξης του… 1.500%.

Λεηλάτησαν το Τ.Χ.Σ.

Η ελεεινή κομπίνα των τραπεζιτών είχε στόχο πρώτα από όλα να λεηλατήσει τα λεφτά που είχε βάλει το ελληνικό κράτος μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το γνωστό πλέον Τ.Χ.Σ. Με τις κομπίνες που προαναφέρθηκαν τα κατάφεραν άριστα.

Το Τ.Χ.Σ. είχε την πλειοψηφία των μετοχών στις τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Πιο συγκεκριμένα είχε το 66,93% των μετοχών στην Τράπεζα Πειραιώς, είχε το 66,4% στην Άλφα Μπανκ και το 57,24% στην Εθνική Τράπεζα. Στη Γιούρομπανκ το μερίδιο του Τ.Χ.Σ. ήταν μειοψηφικό καθώς ανερχόταν στο 35,41%.

Μετά τη σκανδαλώδη ανακεφαλαιοποίηση το Τ.Χ.Σ. είχε χάσει και από τις τέσσερις τράπεζες την πλειοψηφία! Στην Τράπεζα Πειραιώς το ποσοστό του έπεσε από το 67% στο… 26%, στην Άλφα Μπανκ από το 66% στο… 11%. Στην Εθνική έπεσε από το 57% στο 35% ενώ στη Γιούρομπανκ κυριολεκτικά εκμηδενίστηκε, καθώς από το 35% έπεσε στο… 2,7%.

Πέρυσι το καλοκαίρι, το 2014, αν το Τ.Χ.Σ. πουλούσε τις μετοχές που κατείχε το Δημόσιο θα είχε εισπράξει 20 δισεκατομμύρια ευρώ. Τώρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση και το οικονομικό έγκλημα κατά του ελληνικού κράτος το δημόσιο της χώρας μας δεν πιάνει ούτε… μισό δισεκατομμύριο! Από 20 δισεκατομμύρια ευρώ, ούτε μισό!

Είδατε πώς τα κατάφεραν οι τραπεζίτες; Πήραν ξανά οι ιδιώτες τις ελληνικές τράπεζες στα χέρια τους με ασήμαντα ποσά μέσω του ξεπουλήματός τους σε εξευτελιστική τιμή.

Εκβίαζαν φυσικά την κυβέρνηση Τσίπρα ότι αν δεν ανακεφαλαιοποιηθούν με τόσο ευνοϊκούς όρους θα φάνε τις… καταθέσεις όλων των δύστυχων Ελλήνων που τους έχουν εμπιστευθεί τα λεφτά τους. Δεν ήθελε φυσικά και πολύ για να υποκύψει ο Τσίπρας.

Μέσα στο κλίμα αυτό συνεχίζεται η απόσυρση καταθέσεων από τις τράπεζες. Κάποτε, προ εξαετίας, οι τραπεζικές καταθέσεις των Ελλήνων είχαν φτάσει τα 252 δισεκατομμύρια ευρώ. Από τότε που άρχισε όμως η πολιτική των μνημονίων, οι καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες κατέρρευσαν για δύο λόγους.

Ο πρώτος λόγος ήταν ότι καθώς η ανεργία σχεδόν τετραπλασιάστηκε, περνώντας από το 7,8% το 2008 στο 26,5% το 2014, ο κόσμος ήταν υποχρεωμένος να επιβιώνει ξοδεύοντας από τις καταθέσεις του ή «τσοντάροντας» από τις καταθέσεις για να πληρώνει τους φόρους του ή για να επιβιώσει χωρίς να πεινάσει σαν την Κατοχή.

Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι ο κοσμάκης διαισθάνθηκε πως οι ελληνικές τράπεζες δεν θα δίσταζαν καθόλου να του φάνε τις καταθέσεις, αν τους δινόταν η ευκαιρία, οπότε πολλοί διοχέτευσαν τις καταθέσεις τους είτε στο εξωτερικό είτε σε κρυψώνες εκτός τραπεζικού συστήματος. Έτσι κι αλλιώς λιγότερες είναι οι πιθανότητες να κλέψουν τα λεφτά από τις κρυψώνες οι κλέφτες ή οι ληστές παρά να τα κλέψουν οι τραπεζίτες. Είναι η νοοτροπία που κυριάρχησε στην Ελλάδα, ιδίως μετά τη ληστεία των καταθέσεων της Κύπρου το 2013. Εδώ που τα λέμε δεν έχει κι άδικο ο κόσμος που δεν εμπιστεύεται καθόλου μα καθόλου τους τραπεζίτες. Χειρότεροι άρπαγες δεν υπάρχουν!

Η κατάρρευση κάθε εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα δεν άργησε να προκαλέσει ολέθρια αποτελέσματα.

«κόκκινα δάνεια»

Υπό το πρίσμα αυτό οι καταθέσεις των Ελλήνων στις τράπεζες μειώνονται συνεχώς.Πάνω από 130 δισεκατομμύρια ευρώ – οι μισές δηλαδή καταθέσεις – έχουν πια φύγει από τις ελληνικές τράπεζες. Τον Οκτώβριο του 2015 δεν είχαν πια απομείνει παρά 121 δισεκατομμύρια καταθέσεις, με 30 δισεκατομμύρια να έχουν κάνει φτερά μόνο μέσα στο 2015.

Πενταπλάσια χρέη από καταθέσεις!

Οι επιχειρηματίες αποδεικνύονται απαράδεκτοι σε ό,τι αφορά τις καταθέσεις των επιχειρήσεών τους σε σχέση με τα δάνεια που έχουν πάρει και χρωστούν στις τράπεζες. Τον Οκτώβριο του 2015 οι επιχειρήσεις είχαν καταθέσει στις ελληνικές τράπεζες μόνο 19,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Είχαν όμως… πενταπλάσια (!) δάνεια ύψους 96,5 δισεκατομμύρια ευρώ, αποδεικνύοντας εμπράκτως πόσο σαθρή είναι η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, αφού οι επιχειρήσεις στηρίζονται στα… δανεικά λεφτά.

Τα 121 δισεκατομμύρια των καταθέσεων λοιπόν ήταν 19,8 δισ. καταθέσεις επιχειρήσεων και 101,2 δισεκατομμύρια καταθέσεις νοικοκυριών.

Τα νοικοκυριά χρωστούσαν τον Οκτώβριο στις τράπεζες λιγότερα από τις καταθέσεις τους σε αυτές – για την ακρίβεια 94,9 δισ. ευρώ. Από αυτά τα σχεδόν 95 δισεκατομμύρια, τα 67,9 δισ. ευρώ ήταν οφειλές από χορηγηθέντα στεγαστικά δάνεια από τις τράπεζες και τα 27 δισεκατομμύρια αφορούσαν σε καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.

Τα νοικοκυριά δηλαδή έχουν τραπεζικά χρέη που ισούνται με το 94% των τραπεζικών τους καταθέσεων και οι επιχειρήσεις έχουν τραπεζικά χρέη που φτάνουν στο… 487% των τραπεζικών τους καταθέσεων! Οι επιχειρήσεις δηλαδή μόνο δανείζονται.

Είναι εξόφθαλμο ότι κάτι δεν πάει καλά με τους Έλληνες επιχειρηματίες και ότι ο κλάδος αυτός βρίθει απατεώνων που στήνουν επιχειρήσεις μόνο με δανεικά…

Δεν ήταν κακοπληρωτές οι Έλληνες 

Από τους Γερμανούς και άλλους Ευρωπαίους επιχειρείται να καλλιεργηθεί ο μύθος ότι δήθεν οι Έλληνες είναι συστηματικοί κακοπληρωτές άρα απατεώνες.

Ουδέν αναληθέστερον αυτού. Το 2007, το 2008, το 2009 – πριν δηλαδή χτυπήσει η κρίση την πατρίδα μας, όχι μόνο οι νοικοκυραίοι, αλλά ακόμη και οι επιχειρηματίες πλήρωναν κανονικά τα χρέη τους στις τράπεζες, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να έχει το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Το 2007, για παράδειγμα, μόνο το 3,6% των στεγαστικών δανείων ήταν «κόκκινα». Ακόμη πιο εντυπωσιακό, μόλις το 4,7% των επιχειρηματικών δανείων δεν εξυπηρετείτο. Όσο για τα καταναλωτικά «κόκκινα» ήταν μόνο το 6% αυτής της κατηγορίας των δανείων.

Καθώς όμως εκτινασσόταν η ανεργία και κατέρρεε η ελληνική οικονομία, με την ανεργία από το 8,4% του 2007 να απογειώνεται στο 26,5% το 2014 και τη σωρευτική ύφεση να φτάνει το 2014 το 26% η κατάσταση άλλαξε άρδην.

Το 2014, τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια που δεν εξυπηρετούνται εκτινάχθηκαν από το 6% στο… 49,5%.

Το ίδιο παρατηρούμε και στα επιχειρηματικά δάνεια. Μιλώντας πάντα για το 2014, βλέπουμε το 4,7% του 2007 να γίνεται πέρυσι 33,5%.

Δεν αμφιβάλλουμε ότι υπάρχουν και απατεώνες που προσπαθούν να εκμεταλλευθούν τις δύσκολες καταστάσεις και ενώ μπορούν, δεν πληρώνουν τα δάνειά τους περιμένοντας και εκμεταλλευόμενοι κάθε ρύθμιση για τους αναξιοπαθούντες, πραγματικά. Αυτούς οι τράπεζες τους υπολογίζουν σε ίσως 10%.

Το υπόλοιπο 90% όμως είναι κυριολεκτικά θύματα της ανελέητης κρίσης και της στάσης των Γερμανών απέναντι στην πατρίδα μας…

Η ελεεινή κομπίνα των τραπεζιτών είχε στόχο πρώτα από όλα να λεηλατήσει τα λεφτά που είχε βάλει το ελληνικό κράτος μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το γνωστό πλέον Τ.Χ.Σ. Με τις κομπίνες που προαναφέρθηκαν τα κατάφεραν άριστα.

Η ελεεινή κομπίνα των τραπεζιτών είχε στόχο πρώτα από όλα να λεηλατήσει τα λεφτά που είχε βάλει το ελληνικό κράτος μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το γνωστό πλέον Τ.Χ.Σ. Με τις κομπίνες που προαναφέρθηκαν τα κατάφεραν άριστα.

Πηγή: http://www.eleftheria.grhttp://ardin-rixi.gr/archives/196913

(Εμφανίστηκε 386 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

http://platform.twitter.com/widgets/tweet_button.c633b87376883931e7436b93bb46a699.el.html#_=1451555363452&dnt=false&id=twitter-widget-1&lang=el&original_referer=http%3A%2F%2Feranistis.net%2Fwordpress%2F2015%2F12%2F09%2F%25ce%25bf%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25bf%25ce%25bc%25ce%25b9%25ce%25ba%25cf%258c-%25ce%25ad%25ce%25b3%25ce%25ba%25ce%25bb%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b1-%25ce%25b7-%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25b1%25ce%25ba%25ce%25b5%25cf%2586%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%25b9%25ce%25bf%25cf%2580%25ce%25bf%25ce%25af%2F%3Futm_source%3Dfeedburner%26utm_medium%3Dfeed%26utm_campaign%3DFeed%253A%2Beranistis%252Ftgxj%2B%2528%25CE%2595%25CF%2581%25CE%25B1%25CE%25BD%25CE%25B9%25CF%2583%25CF%2584%25CE%25AE%25CF%2582%2529&size=m&text=%CE%9F%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8C%20%CE%AD%CE%B3%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CE%BC%CE%B1%20%CE%B7%20%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7%20%CF%84%CF%89%CE%BD%20%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B6%CF%8E%CE%BD%3A&type=share&url=http%3A%2F%2Feranistis.net%2Fwordpress%2F2015%2F12%2F09%2F%25ce%25bf%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25bf%25ce%25bc%25ce%25b9%25ce%25ba%25cf%258c-%25ce%25ad%25ce%25b3%25ce%25ba%25ce%25bb%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b1-%25ce%25b7-%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25b1%25ce%25ba%25ce%25b5%25cf%2586%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%25b9%25ce%25bf%25cf%2580%25ce%25bf%25ce%25af%2F%23.VoT6IdJOB6k.twitter14

Λ. Ρακιντζής: Αν για 10 χρόνια δεν είχαμε διαφθορά, θα είχε εκλείψει το δημόσιο χρέος της χώρας | Lawyalty

Πέμπτη, 08 Οκτωβρίου 2015 10:57

UPD:15:18

Eurokinissi/ΚΑΤΩΜΕΡΗΣ ΚΩΣΤΑΣ

Ο κ. Ρακιντζής σημείωσε ότι λόγω της οικονομικής κρίσης, είπε, έχουν λιγοστέψει τα φαινόμενα διαφθοράς, αλλά και έχουν μειωθεί αισθητά τα σχετικά «κόστη» με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το «φακελάκι»: Πριν από τα μνημόνια γιατροί ζητούσαν από τους ασθενείς ακόμα και 5.000 ευρώ, ενώ σήμερα το αντίστοιχο ποσό έχει πέσει στα 300 ευρώ.

Η διαφθορά είναι διάχυτη στην ελληνική κοινωνία και για να καταπολεμηθεί απαιτείται πάνω απ’ όλα πολιτική βούληση, κάτι που δεν υπάρχει, σύμφωνα με τον Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρο Ρακιντζή. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, το κόστος της φτάνει τα 33 δισ. ευρώ ετησίως, συνεπώς αν για 10 χρόνια δεν είχαμε φαινόμενα διαφθοράς, θα είχε εκλείψει το δημόσιο χρέος της χώρας.

Κατά τη διάρκεια δημόσιας συζήτησης, το βράδυ της Τετάρτης με τη δημοσιογράφο Μαργαρίτα Πουρνάρα στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», ο κ. Ρακιντζής κατέθεσε την εμπειρία του επί του θέματος και αφηγήθηκε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά περιστατικά κακοδιοίκησης, αδιαφάνειας και ατασθαλιών στον δημόσιο τομέα που έχει συναντήσει μέχρι τώρα στην 11χρονη θητεία του.

«Σε υψηλά κλιμάκια συνήθως οι επίορκοι»

Για το επίκαιρο θέμα των επίορκων δημοσίων υπαλλήλων, ο κ. Ρακιντζής σκιαγράφησε το προφίλ των περισσοτέρων αναφέροντας ότι συνήθως πρόκειται για άτομα με ανώτατο εκπαιδευτικό επίπεδο, που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη και κατέχουν θέσεις σε υψηλά κλιμάκια της ιεραρχίας, κυρίως διευθυντικές. Χάρη στο πόστο τους διαθέτουν οικονομική ευχέρεια, με αποτέλεσμα όταν κατηγορηθούν για διαφθορά και παραπεμφθούν στο δικαστήριο, να αναθέτουν την υπόθεσή τους στους καλύτερους και ακριβότερους δικηγόρους, οι οποίοι συχνά πετυχαίνουν την αθώωσή τους.

«Μικρότερα τα φακελάκια λόγω κρίσης»

Ο κ. Ρακιντζής σημείωσε ότι λόγω της οικονομικής κρίσης, είπε, έχουν λιγοστέψει τα φαινόμενα διαφθοράς, αλλά και έχουν μειωθεί αισθητά τα σχετικά «κόστη» με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το «φακελάκι»: Πριν από τα μνημόνια γιατροί ζητούσαν από τους ασθενείς ακόμα και 5.000 ευρώ, ενώ σήμερα το αντίστοιχο ποσό έχει πέσει στα 300 ευρώ.

Γιατροί, ωστόσο, εμπλέκονται και σε υποθέσεις που στοιχίζουν σε ανθρώπινες ζωές, επιβαρύνουν παράνομα τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ άλλοι προκειμένου να γλιτώσουν την τσιμπίδα του νόμου εφευρίσκουν φθηνές δικαιολογίες.Ειδικότερα, ο κ. Ρακιντζής υπενθύμισε την υπόθεση χειρουργού που κατάφερε να προαχθεί σε καρδιοχειρουργό προσκομίζοντας ακόμα και πλαστή συστατική επιστολή του Μαγκντί Γιακούμπ. Κίνησε τις υποψίες και τελικά απολύθηκε όταν διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς του που πέθαιναν στα χέρια του ήταν τριπλάσιοι σε σχέση με τον μέσο όρο των συναδέλφων του.

Σε μεγάλο κρατικό νοσοκομείο αποκαλύφθηκε ότι σε μόλις έξι μήνες 32 χειρουργοί, εκμεταλλευόμενοι τις υποδομές του ιδρύματος, εξυπηρετούσαν την ιδιωτική πελατεία τους κάνοντας εκατοντάδες αισθητικές επεμβάσεις (μπότοξ, ανόρθωση στήθους, επιθέματα στο πρόσωπο, ρινοπλαστικές και λιποαναρροφήσεις) και τις δήλωναν ως επείγοντα περιστατικά (σκωληκοειδίτιδα κ.λπ), επιβαρύνοντας τον ασφαλιστικό φορέα του «ασθενούς».

Γιατρός δημόσιου νοσοκομείου διατηρούσε, κατά παράβαση της νομοθεσίας, ιδιωτικό ιατρείο. Την ώρα που εκπρόσωποι των αρχών διενέργησαν έλεγχο στο ιατρείο του βρίσκονταν στην αναμονή 6-7 ασθενείς του. Ο γιατρός δικαιολογήθηκε λέγοντας ότι βρίσκεται στο χώρο όχι για άσκηση του επαγγέλματός του, αλλά γιατί γιορτάζει τα γενέθλιά του και ότι οι παρευρισκόμενοι είναι συγγενείς και φίλοι που ήρθαν για να του ευχηθούν.

Ο γενικός επιθεωρητής αναφέρθηκε και σε «αμαρτωλά» δημόσια έργα. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην παράκαμψη της Σπάρτης, λέγοντας ότι ο εργολάβος εισέπραξε το σύνολο των 17 εκατ. ευρώ που προϋπολογίστηκε το έργο, το οποίο ωστόσο ουδέποτε κατασκευάστηκε, με αποτέλεσμα η χώρα να απειλείται από την Ε.Ε. με υψηλό πρόστιμο.

«Ζητούμενο η αλλαγή νοοτροπίας και η πολιτική βούληση»

Ο κ. Ρακιντζής υποστήριξε ότι για να αντιμετωπιστεί η διαφθορά θα πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία του λαού αλλά και να υπάρχει σχετική πολιτική βούληση. «Όλες οι κυβερνήσεις διακηρύττουν ότι θα πατάξουν τη διαφθορά και ότι «το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκκαλο», αλλά μέχρι τώρα δεν έχω δει κανένα μαχαίρι να φτάνει στο κόκκαλο» πρόσθεσε.

Πάντως, πρότεινε την κωδικοποίηση της νομοθεσίας για να διαπιστωθεί ποιοι νόμοι είναι σε ισχύ και ποιοι είναι ανενεργοί. Με αυτό τον τρόπο, διευκρίνισε, θα έχουμε ασφάλεια Δικαίου, που αποτελεί ένα από τα προαπαιτούμενα της διαφάνειας. Από συστάσεως του ελληνικού κράτους έως σήμερα, συμπλήρωσε, έχουν ψηφιστεί 17.500 νόμοι και έχουν εκδοθεί 120.000 εγκύκλιοι, ενώ ο Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός αποτελείται από 30.000 σελίδες.

http://www.naftemporiki.gr/story/1013762/l-rakintzis-an-gia-10-xronia-den-eixame-diafthora-tha-eixe-ekleipsei-to-dimosio-xreos-tis-xoras

Τα αμάχητα τεκμήρια είναι αντισυνταγματικά (Κώστας Ε. Μπέης) | Lawyalty

Τα αμάχητα τεκμήρια είναι αντισυνταγματικά

Κώστας Ε. Μπέης

Πρωινή, 4 Οκτωβρίου 1978

Το άρθρο 4 του Συντάγματος ορίζει ότι οι Έλληνες συμμετέ­χουν στα φορολογικά βάρη «αναλόγως των δυνάμεων των» Αυτό σημαίνει ότι για την πληρωμή των φόρων μετράνε τα πραγματικά και όχι τα πλασματικά εισο­δήματα των φορολογουμένων. Με την καθιέρωση των αμάχητων φορολογικών τεκμηρίων, ο νομοθέτης παύει να ενδιαφέρεται για τα πραγματικά εισοδήματα. Αρμέγει τις ενδείξεις, ακόμη και όταν αποδεικνύεται πως είναι αναξιόπιστες. Έτσι, όμως, η κατανομή των φορολογικών βαρών παύει να γίνεται ανάλογα με τις δυνάμεις του καθενός. Γίνεται ανάλογα με τα φαινόμενα. Κι αυτό απαγορεύ­εται από το Σύνταγμα.

Εκείνο, όμως, που δικαιολογεί αισθήματα αποκαρδίωσης, είναι το γεγονός ότι οι ενδιαφερόμενοι για την επιβίωση των αντισυνταγματικών φορολογικών τεκ­μηρίων έδωσαν, με πράξεις και παραλείψεις στην κοινή γνώμη, την πρόδηλη εντύπωση ότι άσκησαν και ασκούν αδίστακτες πιέσεις στους διοικητικούς δικα­στές, για να καταπιούν την πολλαπλή αντισυνταγματικότητα του σχετικού νόμου.

Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για την πάταξη της φοροδιαφυγής είναι πια νόμος του κράτους. Αυτό σημαίνει ότι έπαψαν να έχουν ενδιαφέρον οι συζητή­σεις που γίνονταν ως τώρα γύρω από τις σκοπιμότητες, οι οποίες υπαγόρευσαν το σχετικό νομοσχέδιο, καθώς και γύρω από την καταλληλότητα των μέτρων που καθιερώνονται για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Άλλωστε, κανένας δεν αμφισβήτησε ότι η φοροδιαφυγή έχει πάρει απαράδεχτες διαστάσεις και ότι πρέπει να ληφθούν δραστικά μέτρα. Οι διαφωνίες περιορίστηκαν στο αν, με τα νέα μέ­τρα, αντιμετωπίζεται η φοροδιαφυγή σε όλη της την έκταση ή αφήνει το μεγαλύ­τερο και σπουδαιότερο μέρος των φοροφυγάδων ακάλυπτο, καθώς και στο αν τα νέα μέτρα περιέχουν κινδύνους αυθαιρεσίας εκ μέρους των εφοριακών υπαλλή­λων.

Με τα νέα μετρά, το κράτος θέλησε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που έχει στην απόδειξη των πραγματικών ετήσιων εισοδημάτων των φορολογουμέ­νων.

Όταν υπάρχει αντικειμενική δυσκολία για την απόδειξη κρίσιμων γεγονό­των, το δίκαιο καθιερώνει τεκμήρια. Δηλαδή από ευκολοαπόδεικτα γεγονότα αν­τλεί συμπεράσματα για την αλήθεια ή μη και των δυσκολοαπόδεικτων. Αυτό έγι­νε και εδώ. Από τα ευκολοαπόδεικτα γεγονότα της ιδιοκτησίας πάνω σε φανερά περιουσιακά αντικείμενα (σπίτια, αυτοκίνητα, κότερα, κλπ.) ο νομός αντλεί δε­σμευτικά συμπεράσματα για τον δυσκολοαπόδεικτο προσδιορισμό των αληθινών ετήσιων εισοδημάτων.

Η παλιά δικονομία του Μάουερ έκανε διάκριση ανάμεσα σε τεκμήρια μαχητά και αμάχητα. Στην περίπτωση των μαχητών τεκμηρίων, ο νόμος επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να φροντίσει αυτός για τη συλλογή των δύσκολων αποδείξεων, με τις οποίες θα δείξει ότι το συμπέρασμα του τεκμηρίου δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Αυτή τη δυνατότητα η παλιά δικονομία απέκλειε στις περιπτώσεις των αμάχητων τεκμηρίων, όπου ήταν απαράδεχτη οποιαδήποτε ανταπόδειξη.

Ο καινούργιος νόμος για την πάταξη της φοροδιαφυγής καθιερώνει αμάχη­τα τεκμήρια για τον προσδιορισμό του φορολογητέου ετήσιου εισοτήματος.

Τώρα λοιπόν που οι κυβερνητικές εισηγήσεις έγιναν νόμος, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης μετατίθεται στον τρόπο, με τον οποίο θα ερμηνευτούν και θα εφαρμοστούν οι σχετικές διατάξεις.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει πρωταρχική σημασία το ερώτημα, αν η καθιέρωση αμάχητων τεκμηρίων για τον προσδιορισμό του ετήσιου εισοδήματος των φορο­λογουμένων είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα,

Το ερώτημα αυτό είναι κρίσιμο τόσο στο χώρο του ουσιαστικού φορολογικού δικαίου, όσο και στο χώρο της φορολογικής δικονομίας

Για να δούμε αν. στο χώρο του ουσιαστικού φορολογικού δίκαιου, η καθιέ­ρωση αμάχητων τεκμηρίων είναι αντισυνταγματική, θα πρέπει να εξετάσουμε πρώτα αν το Σύνταγμα βάζει κανένα περιορισμό στο αντικείμενο της φορολογί­ας. Αν, σύμφωνα με το Σύνταγμα, μπορεί να φορολογηθεί ο,τιδήποτε, ακόμη και αντικείμενα που δεν έχουν περιουσιακό χαρακτήρα, τότε η φορολόγηση μη υπαρκτής αλλά τεκμαρτής περιουσίας δε θα αντίκειται στο Σύνταγμα. Το αντίθε­το θα συμβαίνει αν το Σύνταγμα περιορίζει το νομοθέτη να φορολογήσει μόνο την υπαρκτή περιουσία. Στην περίπτωση αυτή η φορολόγηση τεκμαρτής περιου­σίας που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, θα είναι αντισυνταγματική Συχνά ακούμε την υπερβολή ότι, με τη φορομπηχτική διάθεση που υπάρχει, σύν­τομα θα φορολογήσουν ακόμη και τον αέρα που αναπνέουμε Λοιπόν αν ο νομο­θέτης έφτανε σ’ αυτήν την υπερβολή, ο σχετικός νόμος θα ήταν μόνο παράλο­γος ή θα ήταν και αντισυνταγματικός;

Την απάντηση δίνει το άρθρο 4 § 5 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι «οι Έλληνες πολίται συνεισφέρουν αδιακρίτως εις τα δημόσια βάρη αναλόγως των δυνάμεων των».

Είναι φανερό ότι οι «δυνάμεις», στις οποίες αναφέρεται το Σύνταγμα, είναι οι περιουσιακές δυνάμεις, και όχι οι πνευματικές ή οι μυϊκές ή. . . οι ορμονικές δυνάμεις του φορολογουμένου. Αυτό ορίζετο καθαρά στο Σύνταγμα, όπως ήταν διατυπωμένο πριν από την αναθεώρηση του 1911: «αναλόγως της περιουσίας». Η αντικατάσταση της φράσης αυτής με την αόριστη διατύπωση «αναλόγως των δυνάμεων» έγινε, όπως μας πληροφορούν οι συνταγματολόγοι, απλώς και μόνο για να διευκολυνθεί η επιβολή της προοδευτικής φορολογίας Προσθέτουν όμως ότι, και με την καινούργια διατύπωση, «η φράσις «αναλόγως των δυνάμε­ων» σημαίνει βεβαίως ότι η υποχρεωτική εισφορά δεν πρέπει να ορίζεται αυθαι­ρέτως, αλλ’ εκτιμώμενης της φοροδοτικής ικανότητος εκάστου» (Σβώλος – Βλά­χος, Το Σύνταγμα της Ελλάδος, 1 1954 σελ. 222).

Αρα, αν ο νόμος έχει ως αντικείμενο της φορολογίας τεκμαρτή περιουσία, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ο νόμος αυτός είναι αντισυν­ταγματικός, αφού το άρθρο 4 § 5 του Συντάγματος περιορίζει το νομοθέτη να φορολογεί μόνο την πραγματική φοροδοτική ικανότητα των πολιτών και μόνο ανάλογα με την πραγματική τους περιουσιακή κατάσταση.

Με τις σκέψεις αυτές, δυο κορυφαίοι συνταγματολόγοι, ο Α. Σβώλος και ο Γ. Βλάχος, καταλήγουν στο ακόλουθο συμπέρασμα: «Η χρησιμοποίησις μαχητών τεκμηρίων δεν είναι ευκταία, ουδέ πρέπει να επικρατή, αλλά δεν απαγορεύεται. Αντιθέτως δεν είναι δυνατόν, προς την κατά τ’ ανωτέρω συνταγματικήν υποχρέωσιν της εξευρέσεως της φοροδοτικής ικανότητος του πολίτου, να συμβιβασθή η χρησιμοποίησις υπό του νομού αμάχητων τεκμηρίων άλλων, πλην των γενικώς υπό του δικαίου παραδεδεγμένων, ουδέ νομικών πλασμάτων κατά του φορολο­γουμένου, διότι μέθοδος ανεπίδεκτος ανταποδείξεως δεν αποτελεί εξακρίβωσιν των δυνάμεων του πολίτου, αναλόγως των οποίων δέον ούτος να συνεισφέρη» (Σβώλος – Βλάχος, ο.π. σελ 224-225).

Γίνεται έτσι φανερό ότι ο νόμος που καθιερώνει τον προσδιορισμό της φο­ρολογητέας ύλης με αμάχητα τεκμήρια, αντίκειται στο άρθρο 4 § 5 του Συν­τάγματος, όταν ο τεκμαρτός προσδιορισμός δεν ανταποκρίνεται στην αληθινή φοροδοτική ικανότητα του φορολογουμένου, την οποία καθιερώνει ως μέτρο το Σύνταγμα.

Ας δούμε τώρα αν η καθιέρωση αμάχητων τεκμηρίων για τον προσδιορισμό του φορολογητέου ετήσιου εισοδήματος είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα στο χώ­ρο της φορολογικής δικονομίας.

Το άρθρο 20 § 1 του Συντάγματος ορίζει ότι «έκαστος δικαιούται εις παροχήν εννόμου προστασίας υπό των δικαστηρίων και δύναται να ανάπτυξη ενώπιον τούτων τας απόψεις του περί των δικαιωμάτων η συμφερόντων του, ως νομός ορίζει».

Πολλοί συγγραφείς τονίζουν ότι η διάταξη αυτή έχει μεγάλη σημασία, όχι μόνο γιατί καθιερώνει ένα απαράγραπτο ατομικό δικαίωμα, αλλά και γιατί συνιστά το θεμέλιο του κράτους – δικαίου. Δίχως την απεριόριστη δυνατότητα του δικα­στικού ελέγχου, η πολιτεία είναι αυτό που λέμε «αστυνομικό κράτος».

Δέχονται ακόμη όλοι οι συγγραφείς ότι η επιφύλαξη «ως νόμος ορίζει» περι­ορίζεται στον καθορισμό της διαδικασίας. Ο νόμος θα μας πει, στο πλαίσιο της επιφύλαξης αυτής, με ποια διαδικασία θα δικάσουν τα δικαστήρια. Δεν μπορεί όμως να προχωρήσει και στην απαγόρευση του δικαστικού ελέγχου σε μια κρίσι­μη περίπτωση. Και τούτο, γιατί, με τη συνταγματική εξουσιοδότηση προς το νο­μοθέτη, αφέθηκε να ρυθμιστούν οι λεπτομέρειες, πως θα ασκείται το δικαίωμα δικαστικής ακρόασης και προστασίας και όχι η κατάργηση αυτού του δικαιώμα­τος. Άλλωστε το δικαίωμα αυτό της προσφυγής στα δικαστήρια είναι κατοχυρω­μένο και με το άρθρο 6 της σύμβασης της Ρώμης για τα δικαιώματα του ανθρώ­που, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 28 § 1 του Συντάγματος, έχει μεγαλύτε­ρη τυπική ισχύ από τον κοινό νόμο.

Λοιπόν, ο νόμος που καθιερώνει αμάχητα τεκμήρια για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης εμποδίζει τον φορολογούμενο να εναντιωθεί δικαστι­κώς στα τεκμήρια και να ζητήσει τη δικαστική διάγνωση του ότι η αληθινή φορο­λογητέα ύλη δεν είναι αυτή που ορίζουν τα τεκμήρια, αλλά μια άλλη. Όμως την παρεμπόδιση αυτή του πολίτη να προσφύγει στα δικαστήρια και να ζητήσει δικα­στική προστασία, απαγορεύει στον κοινό νομοθέτη, όπως είδαμε, το άρθρο 20 § 1 του Συντάγματος.

Στο σημείο αυτό θα μπορούσε, με την πρώτη ματιά, να αναρωτηθεί ο ανα­γνώστης: Καλά είναι αντισυνταγματικά όλα τα αμάχητα τεκμήρια που καθιερώνει η δικονομία;

Η σύγχρονη δικονομία γνωρίζει ένα μόνο αμάχητο τεκμήριο: το δεδικασμέ­νο των τελεσίδικων αποφάσεων. Αλλά το αμάχητο αυτό τεκμήριο δεν είναι αντι­συνταγματικό, δηλαδή δε στερεί τον ενδιαφερόμενο από το δικαίωμα δικαστικής ακρόασης και προστασίας. Και τούτο, γιατί, με το δεδικασμένο, δεσμεύονται μό­νο οι διάδικοι, δηλαδή πρόσωπα, στα οποία είχε δοθεί η δυνατότητα να ακου­στούν στο δικαστήριο προτού αποφασίσει. Τρίτοι που δεν είχαν τη δυνατότητα αυτή, δε δεσμεύονται από το δεδικασμένο και μπορούν να εναντιωθούν με τρι­τανακοπή. Εξάλλου, οι σύγχρονες δικονομίες δεν επανέλαβαν τα αμάχητα απο­δεικτικά τεκμήρια που όριζε το άρθρο 273 της πολιτικής δικονομίας του 1835. Αν, με καινούριο νόμο, επαναφέρονταν τα τεκμήρια αυτά στο μέλλον, ο νόμος αυτός θα ήταν αντισυνταγματικός, σύμφωνα με το άρθρο 20 § 1 του Συντά­γματος.

Ο πρόσφατος, λοιπόν, νόμος για τη φοροδιαφυγή είναι αντισυνταγματικός, στην έκταση που καθιερώνει αμάχητα τεκμήρια.

Στο σημείο αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον το ερώτημα: μήπως μπορεί να πε­ρισωθεί η συνταγματικότητα too νόμου, με το να θεωρηθούν (ερμηνευτικώς) τα καθιερούμενα τεκμήρια όχι αμάχητα, αλλά μαχητά;

Όπως είδαμε, στο χώρο του ουσιαστικού φορολογικού δίκαιου, ο Α. Σβώλος και ο Γ. Βλάχος δέχονται ότι η καθιέρωση μαχητών τεκμηρίων για τον προσδιορι­σμό της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών δεν αντίκειται στο άρθρο 4 § 5 του Συντάγματος.

Είναι άραγε τα μαχητά τεκμήρια σύμφωνα και (οικονομικώς) με το άρθρο 20 § 1 του Συντάγματος.

Στο ερώτημα αυτό θα πρέπει βασικά να δοθεί καταφατική απάντηση. Τα μα­χητά τεκμήρια καθιερώνονται άλλοτε για να διευκολύνουν και άλλοτε για να δυ­σκολέψουν την απόδεικη των κρίσιμων γεγονότων, όμως ποτέ για να καταργή­σουν το δικαίωμα δικαστικής ακρόασης και προστασίας. Γιαυτό δεν αντίκεινται στο Σύνταγμα. Υπό έναν όρο: ότι η επιφυλασσομένη δυνατότητα δικαστικής εναντίωσης στο μαχητό τεκμήριο δε θα υπάρχει μόνο στα χαρτιά. Και αυτό συμ­βαίνει όταν ο ενδιαφερόμενος περιορίζεται στην απόδειξη αρνητικών γεγονό­των. Η απόδειξη των αρνητικών γεγονότων είναι πρακτικώς αδύνατη. Για το λόγο αυτό, στο χώρο της ποινικής δικονομίας, δεν έχει ο κατηγορούμενος το βάρος να αποδείξει την έλλειψη ενοχής του, αλλά ο κατήγορος πρέπει να αποδείξει θετικά τα γεγονότα που στοιχειοθετούν την ενοχή του κατηγορουμένου.

Αν λοιπόν, στο χώρο της φορολογικής δικονομίας, καθιερωθεί μαχητό τεκ­μήριο εις βάρος του φορολογουμένου και κληθεί αυτός να αποδείξει αρνητικώς ότι δεν έχει τα τεκμαιρόμενα μεγάλα εισοδήματα, τότε το τεκμήριο μόνο κατ’ όνομα είναι μαχητό. Στην πραγματικότητα είναι αμάχητο και γιαυτό αντισυντα­γματικό.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο πρόσφατος νομός, με τον οποίο καθιερώθηκαν τα τεκμήρια για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος, είναι διπλά αντισυνταγματικός, δηλαδή τόσο στο χώρο του ουσιαστικού φορολογικού δικαί­ου, όπου αντίκειται στο άρθρο 4 § 5 του Συντάγματος, όσο και στο χώρο του δικονομικού δίκαιου, οπού αντίκειται στο άρθρο 20 § i το Συντάγματος.

θα αναρωτηθεί ίσως ο αναγνώστης: Τί αξία έχουν οι διαπιστώσεις αυτές, αφού το σχετικό νομοσχέδιο έγινε ήδη νόμος του κράτους,

Την απάντηση στο ερώτημα αυτό δίνει το άρθρο 93 § 4 του Συντάγμα­τος, το οποίο ορίζει ότι «τα δικαστήρια υποχρεούνται όπως μη εφαρμόζουν νόμο, το περιεχόμενο του οποίου αντίκειται προς το Σύνταγμα».

Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι που πιστεύουν ότι ο τεκμαρτός προσ­διορισμός του φορολογητέου ετήσιου εισοδήματος τους δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια έχουν, σύμφωνα με το άρθρο 20 § 1 του Συντάγματος, δικαίω­μα να προσφύγουν στα διοικητικά (φορολογικά) δικαστήρια. Η προσφυγή τους αναστέλλει αυτοδικαίως την αναγκαστική είσπραξη του αμφισβητούμενου φό­ρου. Και τα δικαστήρια, όπως είδαμε, είναι υποχρεωμένα, σύμφωνα με το άρθρο 93 § 4 του Συντάγματος, να μην εφαρμόσουν τον αντισυνταγματικό νόμο που καθιερώνει τα αμάχητα φορολογικά τεκμήρια. Διαφορετικά, οι συγκεκριμένοι δι­καστές που δικάζουν έχουν ευθύνη, αστική, για την κακοδικία, και ποινική, για την παράβαση καθήκοντος.

Τόσο εύκολο, λοιπόν, δεν είναι να εφαρμοστούν στην πρακτική τα αντισυν­ταγματικά φορολογικά τεκμήρια του νέου νόμου.

Κι αυτό ισχύει για όλα τα αμάχητα τεκμήρια, που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία, όπως λ.χ. για εκείνο που υποχρεώνει τον αγοραστή να πληρώσει φό­ρο για τη μεταβίβαση του ημιτελούς διαμερίσματος, σαν να ήταν αποπερατωμέ­νο, ακόμη και όταν αποδεικνύεται ότι η αποπεράτωση γίνεται από τον ίδιο τον αγοραστή και όχί από τον πωλητή εργολάβο.

Από εμάς τους ίδιους εξαρτάται, τα δικαστήρια να λειτουργούν ως αληθινοί φρουροί των συνταγματικών μας δικαιωμάτων, όταν ο κοινός νομοθέτης νομοθε­τεί αγνοώντας ή, ίσως καταστρατηγώντας το Σύνταγμα.

Συνέντευξη

στο Γ. Κρεμμύδα, Τα Νέα, 3 Απριλίου 1980

Υπάρχουν περιπτώσεις που η άμεση απόδειξη κάποιου κρίσιμου γεγονότος είναι αδύνατη. Και τούτο, γιατί το γεγονός που πρέπει να αποδειχθεί είχε συμ­βεί στα κρυφά. Στις περιπτώσεις αυτές προσπαθούμε να πληροφορηθούμε αν έχει συμβεί το κρίσιμο γεγονός μόνο συμπερασματικά. Δηλαδή από τη γνώση άλλων, ευκολοαπόδεικτων, γεγονότων συμπεραίνουμε, με τη βοήθεια της πεί­ρας και της λογικής, ότι πρέπει να έχει συμβεί ή ότι δεν έχει γνώση άλλων, ευκολοαπόδεικτων, γεγονότων.

Ο έμμεσος αυτός τρόπος απόδειξης είναι τα τεκμήρια. Συνήθως, τα συμπε­ράσματα αυτά αντλούνται από το δικαστή. Λ. χ. από την παραμονή της εναγόμε­νης γυναίκας στην γκαρσονιέρα του φίλου της, ο δικαστής τεκμαίρει τη μοιχεία της. Σπανιότερα, η συλλογιστική αυτή γίνεται απευθείας από το νόμο Αυτά είναι τα λεγόμενα νόμιμα τεκμήρια. Για παράδειγμα, αν ο δανειστής δώσει το χρεωστι­κό έγγραφο στον οφειλέτη, ο νόμος συμπεραίνει πως έχει γίνει ήδη εξόφληση του χρέους (άρθρο 424 αστικού κώδικα).

Τόσο στα δικαστικά, όσο και στα νόμιμα τεκμήρια, ο θιγόμενος έχει δικαίωμα να προσπαθήσει ν’ αποδείξει πως τα φαινόμενα απατούν. Τα τεκμήρια δηλαδή είναι μαχητά. Για παράδειγμα: Ο νόμος τεκμαίρει πως το παιδί που γεννήθηκε είναι γνήσιο παιδί του άντρα της μητέρας του, αν γεννηθεί εκατόν ογδόντα μέ­ρες μετά την τέλεση του γάμου τους. Όμως το τεκμήριο δεν είναι αμάχητο Ο καημένος ο άντρας έχει δικαίωμα να εναντιωθεί και να προσπαθήσει ν’ αποδεί­ξει ότι ο παιδί δεν κατάγεται από αυτόν, αλλά από την εξώγαμη ερωτική δραστη­ριότητα της γυναίκας του.

Με αυτή την επιφύλαξη, γίνεται φανερό ότι η καθιέρωση νόμιμων τεκμηρί­ων, για την έμμεση απόδειξη δυσκολοαπόδεικτων γεγονότων, δεν είναι καμιά δικονομική ή συνταγματική ανωμαλία. Γιαυτό και τα φορολογικά τεκμήρια, αν άφηναν τη δυνατότητα της ανταπόδειξης, θα ήταν μια λογική λύση στην προσπά­θεια του κράτους να πατάξει τη φοροδιαφυγή.

Η ανωμαλία εντοπίζεται στον αμάχητο χαρακτήρα των φορολογικών τεκμηρί­ων. Τα αμάχητα τεκμήρια είναι αντίθετα με το Σύνταγμα, επειδή νεκρώνουν το θεμελιακό δικαίωμα της δικαστικής ακρόασης και προστασίας (άρθρο 20 του Συντάγματος και άρθρο 6 της διεθνούς σύμβασης της Ρώμης για τα ανθρώπινα δικαιώματα). Το δικαίωμα αυτό, παλιότερα, δεν ήταν κατοχυρωμένο συνταγματικά. Το Σύνταγμα του 1952 το αγνοούσε.

Ο νομοθέτης ήταν ελεύθερος να αποκλείσει το δικαστικό έλεγχο σε ορισμέ­νες υποθέσεις. Τώρα όμως, το Σύνταγμα του 1975 δεν επιτρέπει τέτοιους περι­ορισμούς.

Τα αμάχητα τεκμήρια είναι αντίθετα όχι μόνο στο Σύνταγμα. αλλά και στη λογική. Γιατί αναγκάζουν το δικαστή να δεχτεί σαν αληθινό κάτι που η ελεύθερη συνείδηση του στο πλαίσιο της ανεπηρέαστης εκτίμησης των αποδείξεων, βρί­σκει πως είναι ψέμμα. Με τα αμάχητα τεκμήρια γίνεται βιασμός της αμερόλη­πτης γνώμης του δικαστή. Για παράδειγμα, ο δικαστής είναι υποχρεωμένος να δεχτεί πως η φοιτήτρια έχει μεγάλα ετήσια εισοδήματα, επειδή έχει ένα αυτοκί­νητο που είχε αγοράσει ο πατέρας της στο όνομα της και της το είχε χαρίσει

Ειδικά, τα αμάχητα φορολογικά τεκμήρια είναι αντισυνταγματικά και για ένα πρόσθετο λόγο: Το άρθρο 4 του Συντάγματος ορίζει ότι οι Έλληνες συμμετέ­χουν στα φορολογικά βάρη «αναλόγως των δυνάμεων των» Αυτό σημαίνει ότι για την πληρωμή των φόρων μετράνε τα πραγματικά και όχι τα πλασματικά εισο­δήματα των φορολογουμένων. Με την καθιέρωση των αμάχητων φορολογικών τεκμηρίων, ο νομοθέτης παύει να ενδιαφέρεται για τα πραγματικά εισοδήματα. Αρμέγει τις ενδείξεις, ακόμη και όταν αποδεικνύεται πως είναι αναξιόπιστες. Έτσι, όμως, η κατανομή των φορολογικών βαρών παύει να γίνεται ανάλογα με τις δυνάμεις του καθενός. Γίνεται ανάλογα με τα φαινόμενα. Κι αυτό απαγορεύ­εται από το Σύνταγμα.

Βέβαια, σ’ ένα κράτος με αυτοσεβασμό, θα ήταν αδιανόητο τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών να αγνοούν η να μην έχουν το θάρρος vu πουν στον υπουργό τους έγκαιρα ότι το νομοσχέδιο που ετοίμασε είναι αντισυνταγματικό. Αλλά, για τον δικό μας τόπο μπορεί να έχει κανείς κατανόηση. Ξέρουμε δα με τι μέτρα διορίζονται, μετατίθενται προάγονται ή και. εξαναγκάζονται, ρε αποχώρη­ση τα στελέχη της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Στο κάτω της γραφής, πάντα βλέπει κανείς με κάποια συμπάθεια την πλάνη του άλλου, αναλογιζόμενος ότι και ο ίδιος μπορεί εύκολα να πλανηθεί, θα μπορούσε ακόμη κανείς να περιμένει από ένα έντιμο κράτος να παραδεχτεί το λάθος του, όταν αποκαλύπτεται η πλά­νη του. Αλλά και αυτό φαίνεται πως είναι πολύ για τα δικά μας δεδομένα.

Εκείνο, όμως, που δικαιολογεί αισθήματα αποκαρδίωσης, είναι το γεγονός ότι οι ενδιαφερόμενοι για την επιβίωση των αντισυνταγματικών φορολογικών τεκ­μηρίων έδωσαν, με πράξεις και παραλείψεις στην κοινή γνώμη, την πρόδηλη εντύπωση ότι άσκησαν και ασκούν αδίστακτες πιέσεις στους διοικητικούς δικα­στές, για να καταπιούν την πολλαπλή αντισυνταγματικότητα του σχετικού νόμου. Με τον τρόπο αυτό, το κύρος των διοικητικών δικαστηρίων τραυματίστηκε βά­ναυσα. Αυτό φάνηκε από τους λόγους, για τους οποίους ζητήθηκε η εξαίρεση και εξαναγκάστηκε να αποχωρήσει από τη σύνθεση του δικαστηρίου ο πρόεδρος του διοικητικού εφετείου Αθηνών, όπως έγραψαν την περασμένη Παρασκευή τα «ΝΕΑ»

Αν ο κόσμος πάψει να έχει εμπιστοσύνη ακόμη και στους δικαστές, τότε ποιες δυνάμεις απομένουν για να συντηρήσουν τη φιλελεύθερη δημοκρατία

http://www.kostasbeys.gr/articles.php?s=3&mid=1096&mnu=1&id=22743

Σπάνιο φωτογραφικό υλικό από την Κωνσταντινούπολη του 1870! | Τι λες τώρα;

Σπάνιο φωτογραφικό υλικό από την Κωνσταντινούπολη του 1870!

Πρόκειται για ένα φωτογραφικό οδοιπορικό του Σουηδού φωτογράφου Guillaume Berggren, ο οποίος καταφέρνει να αποτυπώσει την Πόλη σε υπέροχα στιγμιότυπα της καθημερινής ζωής τότε που ήταν μια πολυπολιτισμική κοινωνία.

Ο Σουηδός φωτογράφος Guillaume Gustave Berggren (1835-1920) ξεκίνησε σαν μαθητευόμενος ξυλουργός στα 1850, έφυγε από τη Σουηδία στα 1855, σπούδασε φωτογραφία στο Βερολίνο και εργάστηκε στην Τουρκία από το 1866. Έστησε, στις αρχές της δεκαετίας του 1870 περίπου, φωτογραφικό εργαστήρι στη μεγάλη οδό του Πέρα.

Istanbul from 1870s-1900s (22)Ο Σουηδός φωτογράφιζε περαστικούς και αξιωματούχους, σκηνές στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης, τοπία, ερείπια, όλες τις σημαντικές τοποθεσίες στα πέριξ του Βοσπόρου, αλλά και αναπτυξιακά έργα (τον σιδηρόδρομο προς την ενδοχώρα), όπως και επίκαιρα γεγονότα (τα εγκαίνια, στα 1883, του Orient Express).

Τη δεκαετία του 1890 έκανε μία σειρά από εξαιρετικά πορτραίτα ανθρώπινων τύπων και επαγγελμάτων της Κωνσταντινούπολης: αρτοποιοί, πωλητές του δρόμου, λιμενεργάτες, πόρνες.

Στο επίκεντρο ο Βόσπορος και τα Βυζαντινά τείχη της πόλης, τα εντυπωσιακά κτίρια της Οθωμανικής δυναστείας, οι μαχαλάδες, οι γειτονιές, τα ελληνικά και τα εβραϊκά σπίτια, τα καταστήματα και οι άνθρωποι στα καφενεία.

Το εσωτερικό τουρκικού καφενέ

8d4327b5eb21f72a8fb1a4d08fae2eed

Η Αγία Σοφία το 1870

Istanbul from 1870s-1900s (23)

Πανοραμική άποψη του Πέρα

Istanbul from 1870s-1900s (19)

Το ανάκτορο του Σουλτάνου Ντολμά Μπαχτσέ

Istanbul from 1870s-1900s (18)

Ένας κλασικός μαχαλάς της Πόλης

Istanbul from 1870s-1900s (17)

Istanbul from 1870s-1900s (16)

Βόσπορος

Istanbul from 1870s-1900s (15)

Ανάκτορο

Istanbul from 1870s-1900s (14)

Εσωτερικό του ανακτόρου

Istanbul from 1870s-1900s (13)

Καθημερινότητα

Istanbul from 1870s-1900s (12)

Εσωτερικό μαγαζιού 

Istanbul from 1870s-1900s (7)

Δρομάκι της Πόλης

Istanbul from 1870s-1900s (6)

Δρομάκι της Πόλης

Istanbul from 1870s-1900s (5)

Istanbul from 1870s-1900s (4)

Istanbul from 1870s-1900s (3)

Istanbul from 1870s-1900s (2)

Με πληροφορίες από το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη